چشم تماشا (ترجمه نزهة الناظر و تنبيه الخاطر) - الحُلواني، حسين بن نصر؛ مترجم عبدالهادي مسعودي - الصفحة ١٥١ - برآوردن نيازهاى مؤمن
از سخنان امام محمّد بن على باقر[١]
٢٨٦-- ١. به آنچه اميدوار نيستى، اميدوارتر باش از آنچه بدان اميد بستهاى كه موسى بن عمران عليه السلام در پى آوردن آتش رفت و پيامبر و رسول باز آمد.
٢٨٧-- ٢. به يكى از شيعيانش گفت: به خدا سوگند ما به كار شما نخواهيم آمد جز آنكه وارسته باشيد. و بىگمان، ولايت ما جز با عمل به دست نيايد و آن كس در قيامت بيشترين حسرت را دارد كه از عدل بگويد و ناعادلانه رفتار كند.
٢٨٨-- ٣. ادب به دست آمدنى و اكتسابى است، پس هر كس بر خود سخت گيرد بر آن دست يابد ولى عقل هديهاى از جانب خداى متعال است و به هركس كه بخواهد مىبخشد، پس هركس خود را در آن به تكلّف اندازد جز نابخردى نيفزايد.
مؤلّف مىگويد: و تصديق اين گفته همان است كه بر سر بزرگمهر و ابن مقفّع آمد. آن دو حكيمان بزرگ فارس بودند و معتقد بودند كه هر دو پدر عقل و خردند تا آنكه كارهايى كردند كه خبرش در دنيا پيچيد و در روزگار باقى ماند.
همچون قتلهاى فجيع و كارهاى زشت. پس از خدا حُسنِ توفيق مىخواهيم و اينكه ما را به عقل خود وانگذارد كه گمراه مىشويم و به خودمان واننهد كه ناتوان شويم و به كسى نسپارد كه تباه مىگرديم.[٢]
[١]. امام محمّد بن على باقر عليه السلام، در اوّل رجب سال ٥٧ هجرى در مدينه به دنيا آمد، ٥٧ سال زيست و در هفتم ذى حجّه سال ١١٤ هجرى از دنيا رفت و در بقيع به خاك سپرده شد. لقب حضرت،« باقر العلوم» و كنيه مباركش،« ابو جعفر» بود. احاديث فراوان امام در بيشتر كتب حديث به چشم مىآيد.
[٢]. گفته مؤلّف مىتواند در باره ابن مقفّع درست باشد كه از زنديقان است، اما آنچه در باره بزرگمهر گفته شده و در كتابهاى تاريخ و تراجم به چشم مىآيد، بيشتر گفتهها و كارهاى حكيمانه اوست.( م)