لوح حضرت زهرا - حسینیبیان، سیدمهدی - الصفحة ١٦٢ - ١- وارث علم الهِی و علم امامت
مُعِِیداً؟ مِنْ ذَوَاتِ الطَِّیْرِ كَانَ الصَِّیْدُ أَمْ مِنْ غَِیْرِهَا؟ مِنْ صِغَارِ الصَِّیْدِ أَمْ مِنْ كِبَارِهِ؟ مُصِرّاً عَلَِی مَا فَعَلَ أَوْ نَادِماً؟ فِِی اللَِّیْلِ كَانَ قَتْلُهُ لِلصَِّیْدِ أَمْ بِالنَّهَارِ؟ مُحْرِماً كَانَ بِالْعُمْرَةِ إِذْ قَتَلَهُ أَوْ بِالْحَجِّ كَانَ مُحْرِماً؟»؛[١] آِیا در حِل (فضاِی آزاد و غِیر حَرَم) كشته است ِیا در حرم؟ عالم به مسئله و حكم بوده است ِیا جاهل؟ از روِی عمد كشته است ِیا به خطاء؟ آن شخص آزاد بوده است ِیا بنده؟ نخستِین بار بوده كه چنِین كارِی كرده ِیا پِیش از آن نِیز انجام داده است؟ آن شكار از پرندگان بوده ِیا غِیر آن؟ از شكارهاِی كوچک بوده ِیا بزرگ؟ باز هم باكِی از انجام چنِین كارِی ندارد ِیا اِینكه اكنون پشِیمان است؟ در شب اِین شكار را كشته ِیا در روز؟ در حال احرام عمره بوده ِیا احرام حج؟
محمد بن علِی علِیهما السلام، با مطرح کردن وجوه گوناگون براِی مسئله، از ِیحِیِی بن اکثم پرسِید منظور وِی کدام وجه از وجوه مسئله است؟ ِیحِیِی بن اکثم در جواب درماند. سپس خود حضرت، مسئله را با صورتهاِی مختلف آن پاسخ گفتند. در اِین وضعِیت دربارِیان و علماِی عباسِی پس از شنِیدن جواب امام، بر تبحّر او در فقه اعتراف کردند و همگان تسلِیم شدند.[٢]
[١] الإحتجاج، ج٢، ص٤٤٤.
[٢] وقتى مجلس به پاِیان رسِید و همه مردم جز نزدِیكان پراكنده شدند، مأمون رو به محمد بن علِی علِیهما السلام كرده و گفت: فداِیت شوم اگر صلاح دانستِید احكام هر كدام از آنچه درباره كشتن شكار در حال احرام فرمودِی براِی ما بِیان فرماِیى تا ما نِیز بدانِیم و بهره ببرِیم. محمد بن علِی علِیهما السلام فرمود: آرِی! فرد محرم چون در خارج حرم شكارِی را بكشد و آن شكار پرنده و بزرگ باشد كفّاره آن ِیک گوسفند است، و اگر در داخل حرم بكشد كفّارهاش دو برابر مِیشود، و اگر جوجه پرنده را در خارج حرم بكشد كفّاره او برهاِی است كه تازه از شِیر گرفته شده باشد، و اگر آن را در داخل حرم بكشد باِید هم آن را بدهد و هم بهاِی آن جوجه كه كشته است، و اگر شكار از حِیوانات وحشِی بود، مثلاً اگر الاغ وحشِی بود كفّارهاش ِیک گاو است، و شكار شتر مرغ كفّارهاش ِیک شتر است، و شكار آهو كفّارهاش ِیک گوسفند است، و اگر هر كدام از←