لوح حضرت زهرا - حسینیبیان، سیدمهدی - الصفحة ٧٩ - فضل الهِی
٥ - امِید به فضل الهِی و ترس از عدالت او
«إِنِِّی أَنَا اللَّهُ، لَا إِلهَ إِلَّا أَنَا، فَمَنْ رَجَا غَِیْرَ فَضْلِِی أَوْ خَافَ غَِیْرَ عَدْلِِی، عَذَّبْتُهُ (عَذَاباً لَا أُعَذِّبُهُ أَحَداً مِنَ الْعَالَمِِینَ)[١]»؛ [بدان که] تنها من، الله تو هستم لا غِیر! به کسِی که به غِیر فضل من دل ببندد و ِیا به غِیر عدل من امِیدوار باشد، کِیفرِی نصِیبش مِیکنم که احدِی از جهانِیان را چنِین کِیفرِی نداده باشم.
براِی روشن شدن مطلب که چرا خداوند اِین چنِین بندگانِی را که به غِیر فضل و عدل او امِید دارند عذاب مِیکند، باِید معناِی «فضل» و «عدل» را بدانِیم:
فضل الهِی
خداوند داراِی مجموعه اوصاف و اسمائِی است که از جمله آن «فضل» است. «فضل» در لغت همان مقدار زائد بر استحقاق را مِیگوِیند؛ چنانچه فخر الدِین طرِیحِی در مجمع البحرين، «فضل» در آِیه (فَضَّلَ اللَّهُ الْمُجاهِدِینَ بِأَمْوالِهِمْ وَ أَنْفُسِهِمْ عَلَِی الْقاعِدِینَ دَرَجَةً)[٢] را به همِین معنا گرفته که خداوند فضل خود را به مجاهدانِی عطا مِیکند که جان و مالشان را در راه خدا تقدِیم کردند، ولِی منافقان هرگز استحقاق چنِین فضل و بخشش زائدِی را ندارند.
«فضل» به معنِی استحقاقِ زِیاده، بِیشتر در چِیزهاِی محمود و پسندِیده استعمال مِیشود، چنانکه «فضول» بر چِیزهاِی مذموم اطلاق مِیگردد. در حدِیثِی طولانِی از امام کاظم٧ در سفارشاتِی که به هشام کرده است، تا به اِینجا مِیرسد که مِیفرماِید: «ِیا هِشَامُ! إِنَّ الْعُقَلَاءَ تَرَكُوا فُضُولَ الدُّنِْیا فَكَِیْفَ
[١] سوره مائده، آِیه١١٥.
[٢] سوره نساء، آِیه٩٥؛ «خدا مجاهدان (فداكار) به مال و جان را بر بازنشستگان (از جهاد) بلندِی و برترِی بخشِیده است».