مرحوم علامه طباطباِیِی در تفسِیر شرِیف الميزان، جلد١، ذِیل آِیه مبارکه ١٢٤ سوره «بقره» (وَ إِذِ ابْتَلِی‌ إِبْراهِیمَ رَبُّهُ بِكَلِماتٍ فَأَتَمَّهُنَّ قالَ إِنِِّی جاعِلُكَ لِلنَّاسِ إِماماً)، نکات قابل توجه و ارزشمندِی براِی روشن شدن معنِی «كَلِمَتِِی التَّامَّةَ مَعَهُ و حُجَّتِِی الْبَالِغَةَ» مِی‌‌فرماِید که آن را در پاورقِی نقل مِی‌‌کنِیم، امِید است که براِی ارباب معرفت مفِید باشد إن‌‌شاءالله.[١]

سنخِیّت ابتلائات حسِین بن علِی علِیهما السلام با حضرت ابراهِیم علِیه السلام

با توجه به مطالبِی که درباره ابتلاِی حضرت ابراهِیم علِیه السلام به مصائب گوناگون گذشت (وَ إِذِ ابْتَلِی‌ إِبْراهِیمَ رَبُّهُ بِكَلِماتٍ فَأَتَمَّهُنَّ)، چه مناسبت و سنخِیتِی مِیان

→«(و بدانِید كه) آنچه خدا بر شما باقِی گذارد براِی شما بهتر است اگر واقعاً به خدا اِیمان دارِید». ضمناً باِید توجه داشت که مفهوم بقِیت الله دوام و بقاِی جاوِیدوان را افاده مِی‌کند؛ ِیعنِی پاِیانِی براِی او نِیست.

[١] المِیزان فِی تفسِیر القرآن، ج١، ص٢٦٧. علامه طباطباِیِی رضِی الله عنه مِی‌فرماِید: ١ـ قصّه امامت و بخشش آن از سوِی خداِی متعال به حضرت ابراهِیم علِیه السلام، اواخر عمر حضرت خلِیل الله علِیه السلام اتفاق افتاده است؛ ِیعنِی در دوران پِیرِی او و بعد از تولد اسماعِیل و اسحاق علِیهما السلام بوده است: (الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذي وَهَبَ لِي عَلَي الْكِبَرِ إِسْماعِيلَ وَ إِسْحَاقَ)؛ (سوره ابراهِیم، آِیه٣٩) «ستاِیش خداِی را كه به من در زمان پِیرِی دو فرزندم اسماعِیل و اسحاق را عطا فرمود» و نِیز بعد از آنكه اسماعِیل و مادرش هاجر را بر طبق دستور حضرت حق از سرزمِین سرشار از نعمت و داراِی چشم‌انداز زِیبا و دل‌فرِیب فلسطِین به سرزمِین مكه که آثار حِیات در آن نبود هجرت و اسکان داده بود. ٢ـ لحن آِیه مبارکه (وَ إِذِ ابْتَلي‌ إِبْراهيمَ رَبُّهُ بِكَلِماتٍ فَأَتَمَّهُنَّ قالَ إِنِّي جاعِلُكَ لِلنَّاسِ إِماماً) دلالت دارد که جعل امامت از طرف خدا، پس از ابتلاء آن حضرت به انواع بلاها و بعد از امتحانات جان‌فرساِیِی است که گوِیاترِین آنها داستان قربانِی کردن و ذبح فرزندش اسماعِیل بود و خداوند به آن گواهِی مِی‌دهد: (إِنَّ هَذا لَهُوَ الْبَلاءُ الْمُبينُ) (سوره صافات، آِیه١٠٦)؛ «اِین ابتلاء همان امتحانى است كه (حقِیقت حال اهل اِیمان را) روشن مِی‌كند (كه در راه خدا از هر چِیز مِی‌گذرند)». ٣ـ مراد از «کلمات» بنا به نقلِی، انواع بلاها و مصائبِی است که در سِیر زندگِی، آن حضرت به عنوان آزماِیش مبتلا شده بود.