تفاوت «حدِیث» با «رواِیت» هم در اِین است که «حدِیث» اختصاص به نقل کلام معصومان دارد و «رواِیت» به نقل هر موضوعِی، از جمله تارِیخ ِیا حادثه ِیا کلام غِیر معصوم دلالت مِی‌‌کند و ظاهراً وجه نامگذارِی «خبر» به «حدِیث» نِیز از آن جهت است که در مقابل قرآن (که هر دو بِیان احکام الهِی است) قرار گرفته است، زِیرا بِیشتر اهل سنت، قائل به قِدَم قرآن هستند؛ از اِین‌‌رو، احکامِی را که از پِیامبر صلِّی الله علِیه و آله صادر شده، در مقابل قرآن (قدِیم)، «حدِیث» نامِیده‌اند.

آِیت الله مامقانِی در ادامه، از ابن حجر[١] در «شرح البخاري» نقل مِی‌کند که مراد از «حدِیث»، گزارش هر چِیزِی است که به پِیامبر منسوب است و اِین گوِیا در برابر قرآن که «قدِیم» است مِی‌‌باشد. آن‌‌گاه از گروهِی از عالمان چنِین نقل مِی‌‌کند که «حدِیث» در اصطلاح، عبارت است از گزارش و حکاِیتِ از قول، فعل و تقرِیر معصوم.[٢] آنچه در اِین تعرِیف آمده را مِی‌‌توان جزء مشهورترِین تعرِیفِ عالمان و محدّثان شِیعه درباره «حدِیث» دانست.

تفاوت لوح با صحِیفه و حدِیث

بر اساس آنچه در تعارِیف واژه‌‌هاِی مذکور گذشت، کاربرد لوح و صحِیفه، ضابطه مشخصِی ندارد و هر کدام به کار برود، معناِی دِیگرِی را نِیز مِی‌دهد؛ مثلاً در سوره «اعلِی» مِی‌خوانِیم: (إِنَّ هذا لَفِِی الصُّحُفِ الْأُولِی‌ ٭ صُحُفِ إِبْراهِیمَ وَ مُـوسِی)،[٣] امام

[١] اِبْن‌ حَجَر عَسْقَلانِی‌، شهاب‌ الدِین‌ ابوالفضل‌ احمد بن‌ علِی‌ بن‌ محمد بن‌ محمد بن‌ علِی‌ بن‌ احمد بن‌ محمود بن‌ احمد حجر عسقلانِی‌ کِنانِی‌ مصرِی‌ (٢٢ شعبان ٧٧٣ - ذِیقعده ٨٥٢ ق‌‌)، ِیکِی‌ از علماِی‌ بزرگ‌ حدِیث‌ و فقه‌ شافعِی‌، موّرخ‌ و شاعر مِی‌باشد. مهم‌ترِین‌ کتاب‌ او در حدِیث‌ فتح‌ البارِی‌ فِی شرح‌ حدِیث‌ البخارِی‌ است‌. (دانشنامه بزرگ اسلامِی، مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامِی، برگرفته از مقاله «ابن حجر عسقلانِی»، ج٣، ص١٠٨٦).

[٢] همان.

[٣] سوره اعلِی، آِیات١٨ و١٩.