بوده است. اِین اختلاف به دوره بعد از شهادت آن حضرت نِیز ادامه پِیدا کرد و شِیعِیان به فِرَق و دسته‌‌هاِی مختلفِی منشعب شدند؛ برخِی فَطَحِی[١] و گروهِی ناووسِی[٢] و برخِی هم از شافعِی و حنفِی و حنبلِی و مالکِی تبعِیت کردند و محبِّین و شِیعِیان امام نِیز هر کدام به سَمتِی کشانده شدند. اِین اختلاف تا جاِیِی پِیش رفت که برخِی از شِیعِیان در اصل امامت به تردِید افتادند.

بنابراِین مردم پس از رحلت جعفر بن محمد علِیهما السلام دچار شکّ و تردِید ‌شدند تا جاِیِی كه طاِیفه‌اِی به امامت عبداللَّه بن جعفر و طاِیفه‌اِی به امامت اسماعِیل بن جعفر معتقد شده و طاِیفه‌اِی هم متحِیر ماندند.

همچنِین نقل کرده‌‌اند: شخصِی زِیدِی مذهب، نزد عبداللَّه بن صادق رفته و وِی را آزمود و چون او را شاِیسته امامت ندِید، از نزد او بِیرون آمد و گفت به كجا رو كنم؟ آِیا به مُرجئه[٣] ِیا قَدَرِیه[٤] ِیا حَرورِیه[٥]؟ موسِی بن جعفر علِیهما السلام

[١] فطحيه کسانِی هستند که معتقدند امامت از جعفر بن محمد علِیهما السلام به فرزندش عبدالله افطح منتقل شده است. عبدالله بزرگ‌ترِین فرزند امام است و هفتاد روز بعد از رحلت امام از دنِیا رفت و فرزند ذکورِی نداشت.

[٢] ناووسيه کسانِی هستند که معتقدند جعفر بن محمد علِیهما السلام از دنِیا نرفته است و مهدِی عجّل الله تعالِی فرجه الشّرِیف که در رواِیات وعده داده شده است، همِین امام جعفر صادق علِیه السلام است و در «آخر الزمان» ظهور مِی‌کند!

[٣] مُرجئه کسانِی هستند که معتقدند باطن افراد را کسِی خبر ندارد و همه در ظاهر مؤمن و مسلمان‌اند؛ لذا ثواب و عقاب آنان را تا قِیامت به تأخِیر مِی‌اندازِیم تا خدا درباره آنان داورِی کند!

[٤] مقصود از قدريه گروهِی است که کارهاِی اختِیارِی انسان (به وِیژه گناهان او) را از قلمرو مشِیّت و قدرت الهِی خارج نموده و مِی‌گوِیند: «همه چِیز به قضاء و قدر الهِی صورت مِی‌گِیرد مگر گناهان انسان». هدف آنان از طرح اِین نظرِیه، دفاع از عدل الهِی و منزه دانستن ساحت قدسِی خداوند از ظلم و نسبت کارهاِی ناروا بود، زِیرا بر اِین باور بودند که هرگاه کارهاِی انسان متعلق اراده و قدرت خدا باشد، اولاً: انسان مجبور مِی‌شود (جبر لازم مِی‌آِید) و تکلِیف انسان بدون اختِیار، عادلانه نِیست و ثانياً: انسان هنگامِی که مرتکب کارهاِی ناروا مِی‌شود، لازمه آن (نعوذ باللّٰه) انتساب قباِیح به خداست.

[٥] حُرورا قرِیه‌اِی است از اطراف شهر کوفه که فرقه‌اِی از خوارج پس از واقعه حکمِین در←