لوامع صاحبقرانی مشهور به شرح فقیه - علامه مجلسی - الصفحة ٦٩٣ - هر گاه جنب شود شخصى در سفر و بقدر وضو آب داشته باشد تيمم كند و وضو نگيرد

احاديثى كه مذكور شد سابقا نيز دلالت بر اين مى‌كرد به اخبار ديگر.

و در حديث صحيح از محمد بن مسلم وارد است كه گفت از حضرت شنيدم كه مى‌فرمودند كه هر گاه آب يافت نشود و خواهى كه تيمم كنى تيمم را در آخر وقت انداز اگر آب يافت نشود خاك خواهد بود و قريب باين است حديث كالصحيح زراره و غير آن و از امثال اين خبر بعضى استدلال كرده‌اند كه چون حضرت فرمودند كه تاخير كن تأخير واجبست بنا بر آن كه امر از براى وجوبست.

و بعضى از تتمه حديث قائل به تفصيل شده‌اند چون حضرت فرمودند كه اگر آب بهم نرسد خاك خواهد بود كه تأخير از اين جهت است كه اميد يافت شدن آب هست و مع هذا اگر به تفصيل قائل شوند جمع بين الأخبار نيز كرده خواهند بود.

و ليكن بعنوان ديگر جمع كردن اظهر است به آن كه امر بتأخير را حمل بر استحباب كنند و آن كه امر از براى وجوب باشد، خصوصا او امر احاديث ظهورى ندارد. خصوصا با معارضات بسيار كه آن احاديث متقدمه است كه با امكان وجوب آب نماز كرده بودند و آب بهم رسيد و حضرت صلوات اللَّه عليه فرمودند كه نماز صحيح است و اعاده نمى‌بايد كرد پس اظهر آن است كه اگر اميد زوال عذر باشد تأخير سنت است و الا سنت نيست و نماز را در اول وقت مى‌توان كرد.

و ليكن از جهت خروج از خلاف جمعى اگر تأخير كنند بد نيست ما دام كه حرج نشود در مثل نماز شام و خفتن كه تأخير آن تا نصف شب نهايت مشقت دارد و اكثر فضلا ضبط آن نمى‌توانند كرد چه جاى عوام و شريعت سمحه سهله اقتضاى اين حرج نمى‌كند خصوصا در امورى كه همه كس به آن احتياج داشته باشند پس اگر در غير مرجو الزوال نماز را در اول وقت كند ظاهرا بهتر باشد، و