و نگاه كردن به خانه مردم و نگاه كردن به مكتوب غير كه راضى نيست و نگاه كردن براى اخافه مؤمن‌[١] و نگاه كردن به غضب به روى پدر و مادر و يا به روى ارحام و يا به روى علما و يا به‌روى مطلق مؤمن بى‌رجحان شرعى و يا نگاه كردن به طريق استهزاء و يا به طريق تعيير[٢] و يا به طريق اهانت و يا تكبّر و يا نگاه كردنى كه به آن اراده نشان دادن عيب مؤمن را بكند و يا كشف چيز مستور مؤمن را بكند به ظالم- كه مى‌خواهد مال او را ببرد، يا خود را بگيرد- مثلا گاه است كه يك نگاه كردن، علّت تامّه قتل نفس و يا قتل نفوس و يا غصب اموالى بشود و ضمان بياورد.

اللّه‌ يَعْلَمُ خائِنَةَ الْأَعْيُنِ وَ ما تُخْفِي الصُّدُورُ[٣]

[ «او چشم‌هايى را كه به خيانت مى‌گردد و آن‌چه را سينه‌ها پنهان مى‌دارند، مى‌داند.»]

را در نظر داشته باشد؛ هكذا حقوق نگاه كردن و چشم پوشيدن را؛ و هكذا حقوق اعضاى ديگر را، لا سيّما لسان كه حقوقش حدّ و حصر ندارد.

خلاصه؛ حقوق ماليّه و استحلاليّه‌[٤] اينها را تدارك نموده؛ عمليّه‌[٥] را، به‌جا آورده؛ استغفاريّه‌[٦] را، استغفار نمايد. و آن‌چه تداركش از قدرتش خارج است براى صاحبان حقوق، خيرات و مبرّات و اعمال خيريّه به مقدار حقّش به‌عمل بياورد و كفّاره‌اى را انجام دهد و قصاصى را- خود را- به مقام‌

[١] - ترساندن مؤمن.

[٢] - عيب‌جويى و طعنه زدن.

[٣] - سوره مؤمن( ٤٠)، آيه ١٩.

[٤] - استحلاليّه يعنى آن‌چه لازم است به صاحبانش برگردانده شود يا صرف حلاليّت طلبيدن است، صورت گيرد.

[٥] - حقوق عمليّه از قبيل نماز و روزه قضاء.

[٦] - استغفاريّه آن‌چه كه فقط با استغفار كردن جبران مى‌شود.