اليمنى رأينا مكانه في غير مكانه الّذي رأينا[١] اذا رأيناه باليسرى فيه بل قد نرى الشى‌ء الواحد اثنين إذا نظرنا إليه مثل نظر الأحول و هذه كلّها لا يلائم الحكم بأنّ الرؤية انّما هو نيل صفة في المرئى واقعيّة و أيضا لو كانت الرؤية بنيل الرآئي إلى المرئى لتأثّر من ساير صفاته أيضا من السّخونة و البرودة و غيرهما.

[و مى‌دانيم كه گاهى با چشم مثالى به غير اين صورت، اين شكل و كيفيّت را مشاهده مى‌كنيم؛ و مى‌بينيم كه آن چيزى كه چشم حسى از شكل‌ها مى‌بيند با دورى و نزديكى آنها مختلف مى‌شود بلكه نسبت به زياد و كم شدن نور ستارگان و چراغ‌ها فرق مى‌كنند و بلكه نسبت به شخص سالم و مريض، اختلاف دارند و نسبت به كسى كه بعضى از داروها را مصرف كرده و آنكه از داروها استفاده ننموده فرق مى‌كنند بلكه وقتى با چشم راست مى‌نگريم آن چيز را در مكانى مشاهده مى‌كنيم و وقتى با چشم چپ مى‌نگريم احساس مى‌كنيم كه مكان آن چيز فرق مى‌كند بلكه وقتى چشم خودمان را همچون اشخاص لوچ و دوبين، كنيم يك چيز را مثل آنان دو چيز مى‌بينيم و همه اين اختلافات با حكم قطعى به اينكه آنچه ما مشاهده مى‌كنيم به صفت واقعى و حقيقى مى‌باشد، سازگار نيست.

و همچنين اگر رؤيت عبارت از آن بود كه رؤيت‌كننده به آنچه ديده رسيده باشد، مى‌بايست نفس رؤيت‌كننده از صفات آن چيز متأثّر گردد از قبيل گرمى و سردى و ديگر صفات.]

و بالجملة؛ فالرؤية و كذلك الخيال و التعقّل- كما قيل- إنّما هو

[١] - نراه( نسخه بدل).