مبتذل باختيار خودشان در مقام كفران نعمت آفريدگار بر مى‌آيند بدون اينكه علم پروردگار سبب كفر آنان گردد هم چنان كه در دنيا كفار باختيار خود در مقام عناد و كفران نعمت آفرينش برميآيند و بدين جهت مستحق عقوبت ميگردند.

همين جريان را ساحت پروردگار از ازل احاطه علمى داشته بدون اينكه بطور حتم كفران نعمت را از كفار خواسته باشد و يا محروميت آنان را از نعمتهاى اراده نموده باشد.

خلاصه چون گروهى مبتذل در دنيا باختيار خود كافر مى‌شوند در اراده و علم كبريائى از ازل بوده كه اين گروه بر حسب طبع پست و رذالت و تيره‌گى روان خواهند كفر ورزيد و نيز در علم ازلى او است كه اين كفار سرانجام به خير و سعادت نخواهند رسيد و از هر چيز بى‌بهره و محروم خواهند بود.

قوله (ع): قلت اراد منهم ان يكفروا قال ليس هكذا اقول:

سائل گفت بامام آيا آفريدگار خواسته است كه اين گروه كافر شوند و نعمتهاى آفريدگار را كفران نمايند.

امام عليه السّلام فرمود اين چنين نميگويم كه پروردگار بطور حتم اراده فرموده كه اين گروه كفر ورزند و در مقام عناد با آفريدگار بر آيند.

قوله (ع): و لكنى اقول علم انهم سيكفرون فاراد الكفر بعلمه فيهم:

امام عليه السّلام فرمود نظر باينكه ساحت كبريائى از ازل عالم و شاهد بود كه اين گروه در دنيا كفر خواهند ورزيد و در مقام انكار و عناد با آفريدگار خواهند بر آمد در پيرو آن اراده فرمود كه آنان بسوء اختيار خود كافر شوند و بطور حتم كافر خواهند شد.

قوله (ع): و ليست هى ارادة حتم انما هى ارادة اختيار:

ساحت كبريائى در ازل در اثر علم فعلى باينكه كفار بطريق اختيار در دنيا در