و آسمان علم بوجود شريك خود نداشته باشد بجهه انتفاى ان فى نفس الامر پس چگونه او را شريك باشد أَمْ بِظاهِرٍ مِنَ الْقَوْلِ‌ يا نام مينهيد بتان را شركاء بظاهر سخن يعنى بمجرد تسميه بى حقيقة و بى اعتبار معنى چون تسميه زنگى بكافور اين احتجاج بليغ است بر اسلوبى عجيب كه منادى ميكند بر اعجاز بَلْ زُيِّنَ‌ بلكه آراسته شده است يعنى شيطان آراسته‌ لِلَّذِينَ كَفَرُوا براى آنان كه نگرويدند مَكْرُهُمْ‌ كيد و مكر ايشان را و اباطيل را در نظر ايشان بصورت صواب در آورده‌ وَ صُدُّوا و باز داشته شده‌اند يعنى وساوس شيطانى و هواجس نفسانى ايشان را باز داشته‌ عَنِ السَّبِيلِ‌ از راه راست و دين درست‌ وَ مَنْ يُضْلِلِ اللَّهُ‌ و هر كه فرو گذارد او را خدا و تخليه او نمايد در وادى خذلان بجهة فرط عناد و جحود او فَما لَهُ‌ پس نيست او را مِنْ هادٍ هيچ راه نماينده يعنى توفيق دهنده او در هدايت‌ لَهُمْ‌ مر كافرانراست‌ عَذابٌ فِي الْحَياةِ الدُّنْيا عذابى در زندگانى دنيا بقتل و اسر و قحط و ساير مصايب‌ وَ لَعَذابُ الْآخِرَةِ و هر آينه عذاب آن سراى‌ أَشَقُ‌ دشوارتر و سخت‌تر است بر ايشان از روى شدة و دوام‌ وَ ما لَهُمْ‌ و نيست ايشان را مِنَ اللَّهِ‌ از عذاب خدا مِنْ واقٍ‌ نگه دارنده كه نگذارد تا معذب شوند و بعد از وعيد كفار در وعد ابرار ميفرمايد كه‌ مَثَلُ الْجَنَّةِ الَّتِي‌ صفت آن بهشتى كه‌ وُعِدَ الْمُتَّقُونَ‌ وعده داده شده‌اند پرهيزكاران كه در روز قيامت بوى در آيند تَجْرِي‌ ميرود پيوسته‌ مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهارُ از زير درختان يا از تحت مساكن بهشتيان جويها أُكُلُها ميوه آن بوستان‌ دائِمٌ‌ هميشه باشد و هرگز منقطع نشود بخلاف ميوه‌هاى دنيا و يا نعيم و لذت آن انقطاع نيابد بموت و آفت‌ وَ ظِلُّها و سايه آن نيز منسوخ نگردد چنان كه سايه‌هاى دنيا سمت نسخ مى‌پذيرد بآفتاب بلكه ممدود باشد قشيرى گفته كه اهل ايمان امروز در ظل رعايت‌اند و فردا در ظل حمايت و عارفان بدنيا و عقبى در ظل عنايت كه ظل ظليل است‌ تِلْكَ‌ آن بهشت موصوف‌ عُقْبَى الَّذِينَ اتَّقَوْا مال و حال و منتهاى كار آنان است كه پرهيزكارى كردند وَ عُقْبَى الْكافِرِينَ‌ و عاقبت مهم كافران‌ النَّارُ آتش دوزخ است نه غير آن ترتيب نظمين اطماع متقيانست و اقناط كافران و بعد از ذكر وعد و وعيد اخبار ميفرمايد از حال متقيان و كافران در دار تكليف بقوله‌ وَ الَّذِينَ آتَيْناهُمُ الْكِتابَ‌