تفسير منهج الصادقين فى الزام المخالفين - كاشانى، ملا فتح الله - الصفحة ٢٦٧ - سوره الإسراء(١٧) آيات ٢٠ تا ٢٩
بر من بتربيت و شفقت و ارشاد و حقيقة دعاى رحمة از ولد در حق والدين آن است كه اگر مؤمنند گويند بار خدايا ايشان را از عقوبت آن جهان برهان و ببهشتشان رسان و اگر كافرند گويد ره نما ايشان را باسلام و ايمان و بموجب حديث صحيح حضرت نبوى (ص) كه
من رضى عنه والده فانا عنه راض و الجنة تحت اقدام الامهات
خوشنودى حضرت الهى برضاى والدين باز بسته است پس واجب و لازم است كه سوابق حقوق ايشان را بلواحق عقوق بدل نكند مرويست از على بن موسى الرضا (ع) كه آن حضرت فرمود كه از پدر بزرگوار خود شنيدم كه ميفرمود از ابى عبد اللَّه (ع) شنيدم كه ميفرمود
لو علم اللَّه لفظة او جز فى ترك عقوق الوالدين من اف لاتى به
اگر حقتعالى ميدانست كه لفظى كمتر از كلمه اف مىبود در ترك عقوق پدر و مادران را ميگفت و در روايتى ديگر از آن حضرت منقولست كه
ادنى العقوق اف
كمترين نافرمانى از پدر و مادر كلمه اف است
و لو علم اللَّه شيئا اهون منه لنهى عنه
اگر حقتعالى ميدانست كه چيزى كمتر از اين است از آن نهى ميكرد و در خبر ديگر آمده كه
فليعمل العاق ما شاء ان يعمل فلن يدخل الجنة
گو عاق والدين هر عملى خواهد بكن كه هرگز ببهشت نرسد و نيز ابو عبد اللَّه ع فرمود كه
لا تملأ عينيك من النظر اليهما الا رحمة و رافة و لا ترقع صوتك فوق اصواتها و لا يديك فوق ايديهما لا تقدم اقدامهما
بايد كه پر نشود هر دو چشم تو از نظر كردن بپدر و مادر مگر برحمت و رافت و بايد كه بر ندارى او از خود را بر بالاى آواز ايشان و دستهاى خود را بر بالاى دستهاى ايشان و مقدم نشوى بر قدمهاى ايشان و در صحيح مسلم منقولست از حضرت رسالت (ص) كه هر كه در حالت پيرى مادر و پدر تفقد حال ايشان نكند ببهشت نرود ابو اسيد انصارى روايت كرده كه مردى از بنى سلمه نزد پيغمبر (ص) آمد و گفت يا رسول اللَّه بعد از موت ابوين هيچ حقى بر من واجب باشد تا بان قيام نمايم فرمود
نعم الصلاة عليهما و الاستغفار لهما من بعدهما و انفاذ عهدهما من بعدهما و اكرام صديقهما و صلة الرحم التي لا يوصل الا بهما
قتاده گفته كه هكذا علمتم و بهذا امرتم فخذوا بتعليم اللَّه و ادبه عايشه از پيغمبر (ص) روايت كرده كه حقتعالى به عاق والدين خطاب ميكنند كه هر چه خواهى بكن كه تو را نيامرزم و بار را ميگويد كه هر چه خواهى بكن كه ترا بيامرزم ابن عباس از رسول (ص) روايت كرده كه هر كه مادر و پدر از او خوشنود باد در بهشت بر وى بگشايند گفتند يا رسول اللَّه (ص) اگر چه مادر و پدر بر وى ظلمى كرده باشند فرمود بلى و سه بار تكرار فرمود و در خبر است كه مردى نزد آن حضرت آمد و گفت يا رسول اللَّه مرا علمى آموز كه بآن برحمت خدا نزديك شوم فرمود كه مادر و پدر دارى گفت بلى فرمود بايشان نيكويى كن كه نيكويى در حق ايشان برحمت خداى تعالى از همه چيزى نزديكتر است رَبُّكُمْ أَعْلَمُ پروردگار شما داناتر است بِما فِي نُفُوسِكُمْ بآنچه در نفسهاى شما است از بر والدين و عقوق ايشان اين تهديد و وعد است مر عاق و بار را إِنْ تَكُونُوا صالِحِينَ اگر باشيد شايستگان يعنى نيكويى كنندگان بمادر و پدر فَإِنَّهُ كانَ پس بدرستى كه خدا