و بعد از آن فرمود كه ما سنت نهاده‌ايم‌ سُنَّةَ مَنْ قَدْ أَرْسَلْنا سنت نهادنى براى آنها كه فرستاديم‌ قَبْلَكَ‌ پيش از تو مِنْ رُسُلِنا از فرستادگان ما و آن سنت هلاك امتنانست بتكذيب پيغمبران و اخراج ايشان ازدياد خود اضافه سنت برسل نه بمرسل با آنكه مراد (سنة اللَّه) است جهت آنست كه آن براى ايشان است و دال بر اينست قوله‌ وَ لا تَجِدُ لِسُنَّتِنا و نيابى تو اى محمد (ص) مر سنت و عادت ما را تَحْوِيلًا تغيير و تبديلى حاصل سخن آنست كه چون عادة اللَّه بر اين نهج جارى شده كه تا پيغمبر در ميان امت باشد ايشان از عذاب مأمون باشند پس چرا قصد ميكنند كه تو را بيرون كنند و بعد از اقامت بينات و ذكر وعد و وعيد باقامت صلوات امر ميفرمايد بقوله‌ أَقِمِ الصَّلاةَ بپا دار نماز را يعنى تعديل اركان آن كن و يا محافظت نما بر آن‌ لِدُلُوكِ الشَّمْسِ‌ در وقت زوال آفتاب و ميل آن بجانب غرب كه آن اول ظهر است‌ إِلى‌ غَسَقِ اللَّيْلِ‌ تا بتاريكى شب كه اول وقت نماز عشائين است اصل تركيب ذلك براى انتقالست و منه الدلاك چه دالك يد او قرار نميگيرد در موضع واحد و يا اينجا بمعنى ماليدنست زيرا كه ناظر بجهة دفع شعاع شمس از خود چشم خود را ميمالد و نزد بعضى دلوك بمعنى غروبست و اين قوليست مرجوح و غير معتد به چنان كه مذكور خواهد شد و لام براى توقيت است و آيه مصرحست بسعة وقت ظهرين از اول زوال تا اول نماز مغرب و غسق ليل وقت عشائين است‌ وَ قُرْآنَ الْفَجْرِ و بپاى دار نماز صبح را تسميه صلاة بقرآن جهت وجوب قرائت قرآنست در او پس از قبيل تسميه شي‌ء باشد باسم جزء مانند تسميه آن بركوع و سجود إِنَّ قُرْآنَ الْفَجْرِ بدرستى كه نماز بامداد كانَ مَشْهُوداً هست ديده شده يعنى ملائكه ليل و نهار او را مشاهده ميكنند چه آن وقت نزول فرشتگان روز است و صعود فرشتگان شب پس فرشتگان شب او را ديده در آخر ديوان اعمال ليل ثبت ميكنند و ملائكه روز آن را ميبينند و در افتتاح ديوان عمل نهار مينويسند در كنز آورده كه در اين آيه چند حكم است يكى آنكه هر گاه حمل دلوك بر غروب كنند ظهرين از تحت آيه بيرون روند و اولى حمل آنست بر زوال زيرا كه اصل از براى انتقال است چنان كه گذشت و باحاديث واضحه صحيحة الاسناد از ابن عباس و صادق و باقر (ع) واقع شده كه مراد بدلوك شمس اول زوال است و نيز در روايت بصحت پيوسته كه حضرت رسالت (ص) فرمود كه جبرئيل نزد دلوك شمس نزد من آمد و با من نماز ظهر گذارد پس بنا بر اين نماز ظهر و عصر و مغرب و عشا در آيه داخل باشد دوم در آيه دلالتست بر امتداد وقت ظهرين از زوال تا غسق و امتداد عشائين تا نصف شب زيرا كه لام براى توقيت است و الى براى انتها غايت و غسق بمعنى شدت ظلمت‌