تفسير منهج الصادقين فى الزام المخالفين - كاشانى، ملا فتح الله - الصفحة ١٨٦ - سوره النحل(١٦) آيات ٣٠ تا ٣٩
كجااند آن بتانى را كه شريك من ميدانستند الَّذِينَ كُنْتُمْ شريكانى كه بوديد شما كه از روى ستيزه تُشَاقُّونَ خلاف ميكردند با پيغمبر (ص) و مؤمنان فِيهِمْ در شان ايشان قالَ الَّذِينَ گويند آنان كه أُوتُوا الْعِلْمَ داده شدهاند علم را يعنى اهل علم از انبيا و ملائكه يا دانايانى كه خلق را بتوحيد ميخواندند گويند إِنَّ الْخِزْيَ الْيَوْمَ بدرستى كه خوارى و رسوايى در اينروز وَ السُّوءَ و بدى عذاب عَلَى الْكافِرِينَ بر كافرانست و فايده اين قول ايشان اظهار شماتت و زيادتى اهانت است و حكايت آن براى لطفست مر شنوندگان را در دنيا الَّذِينَ صفت كافرانست يعنى ناگروندگان انانند كه تَتَوَفَّاهُمُ الْمَلائِكَةُ بتمام فرا ميگيرند فرشتگان ايشان را يعنى اعوان ملك الموت ارواح ايشان قبض ميكنند ظالِمِي أَنْفُسِهِمْ در حالتى كه ايشان ستمكارانند بر نفسهاى خود بكفر و چون مرگ را ديدند فَأَلْقَوُا السَّلَمَ پس در انداختند صلح را و گردن نهادند و اقرار كردند بربوبيت و وحدانيت حق و گفتند كه ما كُنَّا نَعْمَلُ نبوديم كه عمل كنيم مِنْ سُوءٍ هيچ بدى از كفر و ظلم يعنى منكر شرك و معصيت شوند ملائكه جواب دهند ايشان را بَلى آرى كافر بوديد و معصيت كرديد إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ بدرستى كه خدا دانا است بِما كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ بدانچه بوديد كه عمل ميكرديد و بر آن شما را پاداشى خواهد بود و پاداش ايشان آنست كه گويند فَادْخُلُوا پس در آئيد أَبْوابَ جَهَنَّمَ بدرهاى دوزخ يا بدركاتى كه آماده است براى شما خالِدِينَ فِيها در حالتى كه جاويد باشيد در او فَلَبِئْسَ مَثْوَى الْمُتَكَبِّرِينَ پس بد مقامى و آرامگاهى است متكبران را دوزخ
و بعد از ذكر اقوال مشركان بيان اقوال مؤمنان ميفرمايد بقوله وَ قِيلَ و گفته ميشود يعنى هر گاه گويند لِلَّذِينَ اتَّقَوْا مر آنان را كه پرهيز كردند از شرك يعنى مؤمنان ما ذا أَنْزَلَ رَبُّكُمْ چه چيز فرستاده پروردگار شما قالُوا خَيْراً گفتند فرستاده است نيكويى را مراد قرآنست كه جامع جميع خيرات و مستجمع جميع حسنات و بركاتست و نيكوئيهاى دنيا و دنيوى و خوبىهاى صورى و معنوى ناشى از او يعنى چون مؤمنان را از حال قرآن پرسند ايشان معترف بانزال آن شده گويند كه مجمع خيراتست كه آن احكام حلال و حرام و اوامر و نواهى است بر خلاف اهل كفر كه ميگفتند كه اساطير الاولين است و مرويست كه احياى عرب در موسم كسانى فرستادند بمكه تا خبر حضرت پيغمبر (ص) تحقيق كرده بديشان