ثانياً: آيا كسانى كه چنين مسأله‌اى را نمى‌دانسته‌اند (زيرا در رساله هم نبوده) و نماز و روزه را قصر نكرده‌اند و نماز را سالم خوانده و روزه را چه در امسال و چه در سال‌هاى گذشته گرفته‌اند تكليفشان چه مى‌شود؟ آيا اگر مسافرى يك‌سال هم در تهران بماند و از محل خود دور شود، نماز و روزه‌اش قصر است يا نه؟ مدتى كه مى‌ماند نماز و روزه‌اش كامل است؟

بسمه تعالى، شهرهاى بزرگ خارق‌العاده مثل تهران حد ترخص ندارد و نمازهايى كه تمام خوانده، اگر قبل از چند سال اخير بوده كه تهران به سرعت بزرگ شده يا شك دارد، صحيح است و در غير اين صورت بايد قضا كند و تا در محل واحد، قصد اقامه ده روز نكند نماز شكسته است.

[سؤال ٢٢٠٠] ٤٧٢- ٦٩٧

٢. دانشجويى كه از شهرستان آمده و مثلًا در نظام آباد زندگى مى‌كند و دانشگاهش نزديكى‌هاى ميدان آزادى است و هر صبح از خانه بيرون مى‌آيد براى تحصيل و عصر به خانه بر مى‌گردد، اگر مسير رفت و برگشتش به هشت فرسخ نرسد، يا مسير رفتش به چهار فرسخ نرسد، حكم نماز و روزه‌اش چيست؟

بسمه تعالى، اگر هيچ‌يك از منزل و محل تحصيل، وطن او نيست و قصد ماندن ده روز در خصوص يكى از آن دو را ندارد، نمازش شكسته است و نمى‌تواند روزه بگيرد و حكم مسافر دارد.

[سؤال ٢٢٠١] ٤٧٢- ٦٩٧

٤. در سؤال دو، آيا شخص مى‌تواند روزه ماه رمضانش را در تهران (امسال) بگيرد يا اگر روزه‌اش قضا شده، مى‌تواند قضاى آن را در تهران به‌جا آورد؟

بسمه تعالى، جواب اين سؤال، از مسأله دو معلوم شد.