در بين افرادى كه به جبهه مى‌روند، رانندگانى هستند كه شغل آن‌ها در وطن، رانندگى نيست و يا اگر راننده هستند، در شهر با تاكسى و مانند آن مشغول كار مى‌باشند و در مادون مسافت، در نقل و انتقالند؛ ولى وقتى به جبهه مى‌روند، يك‌ماه يا دوماه يا كمتر يا بيشتر- به طور موقت- ماشينى در اختيار آن‌ها گذاشته مى‌شود كه افراد و يا بارهايى را جابه‌جا كنند و تقريباً همه روز در جبهه، كارشان همين است و مسافت‌هايى را طولانى و يا كوتاه مى‌پيمايند. در اين‌جا چند سؤال مطرح است:

١. آيا اين‌گونه افراد، در اين مدت كه در جبهه هستند، بايد نماز را تمام بخوانند و يا شكسته؟

٢. در صورتى كه بايد نماز را تمام بخوانند، آيا سفر اول استثنا است يا خير؟

بسمه تعالى، در سفرهايى كه به عنوان راننده، در جبهه رفت و آمد مى‌كند- غير از سفر اول- نماز تمام است.

[سؤال ٢٣١٩]

٣. در صورتى كه استثنا باشد سفر اول، مبدأ و انتهايش كجا است؟ آيا از وقتى كه از وطن- مثلًا قم- در آمده، تا به وطن بر مى‌گردد، سفر اول است (البته فرض اين است كه قصد اقامه، در هيچ جاى سفر ندارد) و يا اين‌كه همين كه اين شخص، مثلًا وارد دزفول شد و يك سفر از دزفول به اهواز رفت و برگشت به دزفول، سفر اول تمام مى‌شود؟

بسمه تعالى، با برگشت به دزفول در فرض مسأله، سفر اول پايان مى‌پذيرد.

[سؤال ٢٣٢٠]

٤. آيا در فرض مسأله، فرقى هست بين كسى كه از قم ماشين را در اختيار بگيرد و بين كسى كه وقتى به جبهه رسيد، ماشين در اختيارش قرار داده مى‌شود؟