حالا براى شما مثال مى‌زنم از اين آزادى و دمكراسى. يك چيزى كه تاريخ مى‌گويد و آن قضيه حضرت امير- سلام اللَّه عليه- است كه در وقتى كه رئيس و خليفه رسول اللَّه بود و دامنه اين رياست عملى‌اش و سياستش از حجاز تا مصر و تمام تقريباً بسيارى از آسيا، يك مقدارى حتى اروپا داشت. همين شخص كه رئيس يك همچو مملكت وسيعى بود و داراى همچو قدرتى بود و قاضى را هم خودِ خليفه رسول اللَّه تعيين مى‌كرد، وقتى يك اختلافى بين آن رئيس و يك يهودى حاصل شد قاضى دعوت كرد او را به اينكه بيايد جواب بدهد. او هم رفت در محضر قاضى نشست. قاضى خواست به او احترام بكند. گفت نه، يك نفر قاضى بايد احترام از هيچ كس نكند و ما على السوا [١] بايد باشيم. و بعد هم كه قاضى حكم بر خلاف او كرد، او تصديق و قبول كرد. من ميل دارم كه شما كه اطلاع داريد از همه حكومتها و از همه جاها، يك نمونه اين طورى هم شما نشان بدهيد. در تمام اين حكومتهايى كه در دنيا- از اول دنيا تا حالا حكومتها بودند و شما لا بد مطلع هستيد. شما هم يك نمونه اين طورى به ما نشان بدهيد، كه آن از اين اولى‌ است.

[نه، من همچو نمونه‌اى الآن ندارم به شما تذكر بدهم. ولى در عوض، شما الآن انقلاب كرديد، ولى هنوز ثروتمند و فقير در بين كشور شما هست. و چند حزبى كه به صورت عينى دمكراسى است كه اگر يك دسته‌اى رأى نياورد بتواند يك دسته ديگر جاى او باشد، مثل انگليس كه گاهى حزب كارگر و گاهى حزب محافظه كار. همچو وضعى آيا شما در كشورتان اجازه خواهيد داد و اين عدالت اقتصادى را اجازه خواهيد داد؟]

- ما الآن بچه ششماهه داريم، و در اين پنجاه و چند سال. ثانياً با آن وضع و با آن گرفتاريهايى كه ايران داشته است شما چه توقع از يك بچه ششماهه‌اى كه پنجاه و چند سال در زمان ما و ٢٥٠٠ سال در تاريخ عقب زده شده است! الآن اولِ راه اين است و تمام خرابيهايى كه الآن با آن مواجه هستيم، خرابيهايى است كه رژيم سابق براى ما گذاشته است. در زمان ما هيچ خرابى حاصل نشده. زمان ما همه كوشش براى درست كردن وضع‌

[١] به طور مساوى و برابر.