صحيفه امام - الخميني، السيد روح الله - الصفحة ١٦ - اهميت نقش مساجد
نماز جمعه و اجتماعات سياسى در اسلام
شما ملاحظه كنيد همين نماز جمعهاى كه در زمان طاغوت نمىشد درست به جا بياورند، گاهى يواشكى در داخل يك مسجدى نماز را مىخواندند، در صورتى كه وضع نماز جمعه اين نبود. وضع نماز جمعه اين است كه حالا انجام مىگيرد، و انجام گرفت چند هفته. و مع الأسف آقاى طالقانى فوت شدند. و بحمد اللَّه به جاى ايشان يك فرد بسيار ارزندهاى است؛ مُلّاى متعهدى است. و ايشان [١] هم حبسها ديده است زجرها كشيده است، و پخته شده است در اين امور. نماز جمعه يك اجتماع سياسى است، در عين حالى كه عبادت است. در خطبه نماز جمعه بايد مسائل سياسى روز طرح بشود؛ گرفتارى مسلمانها طرح بشود. در نماز جماعت هم اين طور است. نماز جماعت هم اجتماع مردم در يك محلى، اين براى اين است كه اينها مطلع بشوند از حال مملكت خودشان؛ مطلع بشوند از حال برادرهاى خودشان؛ گرفتاريهاشان را اطلاع پيدا كنند، و رفع بكنند. اجتماع در مكه، آن اجتماع عظيم در جاهاى مختلف، هِى اجتماع، اجتماع در مِنى اجتماع در عرفات، اجتماع در مَشْعَر، اجتماع در مكه، اجتماع در مدينه، اجتماع از همه قشرهاى ممالك اسلامى، همه مسلمين، كسانى كه استطاعت دارند و مشرّف مىشوند، اينها همه يك امور سياسى است. هر كدام به مقدار شعاع خودش. يكجا يك شهر است، يك دِه است، جماعاتى كه در اين شهر و دِه هست مجمع سياسى است به اندازه خودش. مع الأسف ما استفاده نتوانستيم بكنيم از اين اجتماعاتمان. نه از آن اجتماعات بزرگمان؛ و نه از اجتماعات كوچكمان. و اين براى اين بود كه تبليغات، اسباب اين شده بود كه مسجديها را در آن مسجد محصور كرده بود.
اهميت نقش مساجد
مسجد مركز تبليغ است. در صدر اسلام از همين مسجدها جيْشها، ارتشها، راه مىافتاده، مركز تبليغ احكام سياسى اسلام بوده مسجد. هر وقت يك گرفتارى پيدا
[١] آقاى منتظرى.