و مجاهد بشود، [به عبارت دیگر سرباز و مجاهد] اگر فقاهت ایمانی پیدا کند با ده کافر برابر است: انْ یکنْ مِنْکمْ عِشْرونَ صابِرونَ یغْلِبوا مِائَتَینِ اگر بیست پایدار از این مؤمنین باشند، بر دویست تا از آنها پیروز میشوند. یک بر ده. وَ انْ یکنْ مِنْکمْ مِائَةٌ یغْلِبوا الْفاً مِنَ الَّذینَ کفَروا و اگر صدتا از شما به این شکل باشند، بر هزارتای آنها پیروز میشوند و نتیجهاش این است که یک لشکر ده هزار نفری از شما بر یک لشکر صد هزارنفری از آنها پیروز میشوند؛ به حکم چی؟ به حکم فقاهت ایمانی.

اینجا عکسش را میگوید: چون آنها فقاهت [١] ندارند. اینها فقیهِ ایمانی هستند، بصیرت ایمانی دارند. این، غلبه بصیرت است. بِانَّهُمْ قَوْمٌ لایفْقَهونَ کفار مردمی نفهم و بیبصیرت هستند؛ یعنی برعکس، مؤمنین مردمی فهیم و با بصیرت هستند.

بعد از این آیه، آیهای است که به نظر میرسد حکم نسخ را پیدا میکند ولی نسخ نیست: الْانَ خَفَّفَ اللَّهُ عَنْکمْ وَ عَلِمَ انَّ فیکمْ ضَعْفاً اکنون خداوند بر شما تخفیف داد و دانست که در شما ضعف وجود دارد. نه، اگر صدتا از شما باشد بر دویست تا از آنها پیروز میشوند. در اینجا این مسئله پیش میآید که این دو آیه با هم فاصله ندارند و پشت سر یکدیگرند؛ چطور میشود که ابتدا میفرماید بیستتای شما بر دویستتای آنها پیروز میشوند، و بعد بلافاصله میگوید یکی از شما بر دوتای آنها پیروز میشود. آیا این آیات مربوط به یک مورد است یا دو مورد؟ در اینکه مربوط به دو مورد است شکی نیست. یعنی آیه اول مربوط به یک وقت بوده، و آیه دوم مربوط به وقت دیگر. آیه اول مربوط به اوایل کار و جنگ بدر بوده؛ آیه دوم مربوط به اواخر بوده است مثل جنگ حُنین. حال سؤال این است که اگر نیروی ایمان [نسبت را] یک بر ده میکند، چطور اینجا یک بر دو شد؟ آیا مسلمانها ضعیفالایمان شدند؟ اول ایمانشان قوی بود، تدریجاً ضعیف شد؟ چنین نیست. یا العیاذباللَّه- که این کفر است خداوند تبارک و تعالی اشتباه کرد، اول گفت یکیتان برابر با ده تا از آنهاست، بعد گفت نه، یکیتان برابر با دوتا از آنهاست؟ این هم محال و منافی با اصول خود قرآن است که خداوند بر هر چیزی داناست، بر غیب و شهادت داناست، بر گذشته و آینده داناست. پس قضیه از چه قرار است؟ قضیه این است که آیه نمیگوید هریک فرد شما در گذشته برابر بود با ده فرد کافر و حالا برابر است با

[١]. [به معنی فهم عمیق]