مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٤٧ - تفسیر سوره انفال (٤)

را (یعنی مردمی که به یکی از ادیان آسمانی اعتقاد دارند) میپذیرد ولو بالفعل توحیدشان توحید درستی نیست. بالاخره اینها در اصل اهل توحید بودهاند. اسلام تنها شرک را نمیپذیرد. پس معنی «وَ یکونَ الدّینُ کلُّهُ لِلَّهِ» این است که تا مردم با خدا آشنایی داشته باشند و لااقل اظهار تسلیم در مقابل ذات پروردگار بکنند.

پس در این آیه، قرآن صریحاً دستور میدهد که با این مردمی که مجهزند و مال و ثروت خرج میکنند و صرف نیرو مینمایند بجنگید. فَانِ انْتَهَوْا فَانَّ اللَّهَ بِما یعْمَلونَ بَصیرٌ با اینها بجنگید تا وقتی که دست از جنگ بردارند. (این قسمت از آیه نشان میدهد که این جنگ در مقابل مردمی است که آن مردم میجنگند.) اگر آنها دست از جنگ کشیدند که بسیار خوب، یعنی شما هم دست بکشید، خدا به کار آنها آگاه است. یعنی شما نترسید که حالا که آنها دست کشیدند ما دست نکشیم. نه، شما دست بکشید. وَ انْ تَوَلَّوْا اما اگر حاضر نشدند دست بکشند و سرسختی نشان دادند نترسید فَاعْلَموا پس بدانید انَّ اللَّهَ مَوْلیکمْ خدا یاور شماست نِعْمَ الْمَوْلی وَ نِعْمَ النَّصیرُ خدا حامی و یار بسیار خوبی است.

در اینجا این آیات تمام میشود، آیاتی که به اصطلاح یک صحنه مبارزه میان اهل حق و اهل باطل را مجسم کرده است. آیه بعد آیهای است که در اطراف آن زیاد باید بحث بکنیم. آیه خمس است: وَ اعْلَموا انَّما غَنِمْتُمْ مِنْ شَیءٍ فَانَّ لِلَّهِ خُمُسَهُ وَ لِلرَّسولِ وَ لِذِی الْقُرْبی وَ الْیتامی وَ الْمَساکینِ وَ ابْنِ السَّبیلِ. این آیه از آیاتی است که مورد اختلاف شیعه و سنی است. شیعهها آن را به یک صورت عامتر و کلیتر تفسیر میکنند و ما ثابت خواهیم کرد که این تفسیر مطابق با حقیقت است. و بعد مقداری درباره خمس و فلسفه آن و بعضی ایرادها و سؤالهایی که درباره خمس مطرح است صحبت خواهیم کرد. و صلی اللَّه علی محمد وآله الطاهرین.