مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٦٩٣ - یک نمونه
عین همین مطلب در کل عالم هست؛ یعنی خورشیدی باشد، زمینی باشد، عوامل جوّی باشد، عوامل زمینی باشد [و میان اینها ارتباط نباشد و نیروی واحدی خالق اینها نباشد؛ چنین چیزی قابل قبول نیست.] اصلًا نسبت عوامل جوّی با زمین به اصطلاح فلاسفه نسبت پدر و مادر است؛ آنها را «آباء سبعه» میگفتند و اینها را «امّهات اربعه». میگفتند چهار مادر و هفت پدر، از باب اینکه آن عوامل، عوامل مذکر تشخیص داده میشد و این عوامل، عوامل مؤنث. انسان و حیوان و گیاه را میگفتند «موالید ثلاث» یعنی سه بچه. هفت پدر، چهار مادر، سه بچه. این بچهها که پیدا میشوند این زمین به منزله مادر آنهاست. یک کشاورز که میرود سینه زمین را میشکافد، او حکم همان بچهای را دارد که چنگال به پستان مادرش میزند و میخواهد از آن شیر بگیرد؛ و از هر عالمِ حقوقی اگر شما بپرسید شیر پستان یک مادر مال بچه اوست یا مال او نیست، میگوید مال بچه است. اگر مادری بخواهد بچه را از شیر خود محروم کند هر قانونی آن مادر را قابل مجازات میداند، چرا؟
میگویند چون شیر مال این بچه است، تو چرا او را محروم میکنی؟ اگر مادر بخواهد این شیر را به یک بچه دیگر بدهد و به این بچه ندهد میگویند تو چرا شیر این بچه را به بچه دیگر دادهای؟ من نمیفهمم ماتریالیستها اینجا چه فکر میکنند در صورتی که آنها نباید هیچ فرقی قائل باشند. از نظر آنها شیر مادر هیچ ارتباطی با بچه نباید داشته باشد.
به همین دلیل موالید زمین هم مال همین موجودات روی زمین است. تعبیر خود قرآن است: «وَ جَعَلْنا لَکمْ فیها مَعایشَ» [١]، «وَ لَکمْ فِی الْارْضِ مُسْتَقَرٌّ وَ مَتاعٌ الی حینٍ» [٢] شما را از زمین آفریدیم، از خاک آفریدیم و در روی زمین آفریدیم و در همین زمین هم مایه معیشت شما را قرار دادیم، یعنی در پستان همین زمین مایههایی قرار دادهایم که شما از این مایهها زندگی میکنید؛ و به همین دلیل آنچه که در پستان زمین وجود دارد از مختصات هیچ فردی نخواهد بود، برای همه مردم است. همه مردم بچههای زمین هستند و هر چه که در پستان این زمین هست قهراً مال همه مردم است با این تفاوت که بچه به حکم آن ضعفش شیره کاملًا آماده به
[١]. حجر/ ٢٠.[٢]. اعراف/ ٢٤.