چه تشکیل میشود، او در یکی از نوشتههای خودش میگوید که در یکی از مسافرتها این مطلب برای من روشن شد که ابر گاهی از خود هوا به وجود میآید نه بخار آب (چون در قدیم میگفتند ابر فقط و فقط بخار است) و امروز هم این مطلب ثابت است که به طور کلی ابر عبارت است از خودِ هوای اشباع شده از بخار آب.

حالا که این وسائل پیدا شده، هواپیمای جت سوار میشوند (همین جتهای معمولی که ما سوار میشویم و همین مسافرتهای معمولی را میرویم) و از ابرها خیلی بالاتر میروند، که وقتی انسان نگاه میکند خیال میکند روی زمین برف زیادی آمده است؛ یا با پیدایش وسائل رادیویی، مخابراتی و غیره، کشفیات تازهای در زمینه ابر و باد و باران شده است.

با این که قرآن دنبال هدف خودش است [١] ولی تعبیراتی که قرآن در باب باد و باران و ابر و تگرگ و امثال اینها کرده است، برای کسانی که با تحقیقات علمی مخصوصاً عصر جدید آشنا هستند خیلی اعجابآمیز و بلکه اعجازآمیز از کار درآمده است و من مخصوصاً آقایان [٢] و بالخصوص طبقه دانشجو را توصیه میکنم که کتابی را که چند سال پیش منتشر شده است به نام باد و باران در قرآن در این زمینه مطالعه کنند. این کتاب دارای دو بخش است: در یک بخش جریان حرکت بادها و تشکیل ابرها و ریزش باران و پیدایش تگرگ و این جور چیزها را بر اساس آخرین نظریات علمی امروز بیان میکند، و در بخش دوم آیات قرآن در این زمینه را یکیک ذکر میکند، و وقتی انسان مطالعه میکند حقیقتاً دچار اعجاب و شگفتی میشود و به قول آن کتاب، انسان احساس میکند که این تعبیرات به طور قطع از یک منبع آگاهی دیگری [است] که نه فقط پیغمبر به عنوان یک فرد بشر امکان نداشته به این مسائل آگاه باشد، اصلًا بشر گذشته تا نیم قرن اخیر از این جور مسائل اطلاع نداشته است، و به هرحال تعبیرات قرآن تعبیرات خاصی است.

ما دو آیه در قرآن داریم که این دو آیه خیلی به هم نزدیک است، یعنی مثل این است که دو آیه مجموعاً یک آیه باشند با اندک اختلافی. یکی همین آیه ٤٣ سوره نور است که میفرماید: الَمْ تَرَ انَّ اللَّهَ یزْجی سَحاباً ثُمَّ یؤَلِّفُ بَینَهُ ثُمَّ یجْعَلُهُ رُکاماً فَتَرَی

[١]. قرآن همیشه در هر چیزی توحید را جستجو میکند، میخواهد یک پلی میان انسان و خدا بزند، یکراه ارتباطی میان خدا و انسان برقرار کند؛ هدف قرآن همین است.[٢]. [اشاره به حضّار]