مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٩٢ - حمد مخصوص خداوند است

خود نیز به گروههای مختلف (خوبها و بدها) تقسیم میشود همه افراد آن در حال پرورش یافتن هستند؛ و جالب این است که گویی جهان یک محیط مساعد کشاورزی است و هرگونه بذری در آن پاشیده شود پرورش مییابد؛ در این عالم نه تنها خوبها تکامل مییابند بلکه بدها یعنی کسانی که تخم بد میکارند نیز در نظام این جهان مراحل خود را طی میکنند. در سوره بنیاسرائیل میفرماید:

مَنْ کانَ یریدُ الْعاجِلَةَ عَجَّلْنا لَهُ فیها ما نَشاءُ لِمَنْ نُریدُ ثُمَّ جَعَلْنا لَهُ جَهَنَّمَ یصْلیها مَذْموماً مَدْحوراً. وَ مَنْ ارادَ الْاخِرَةَ وَ سَعی لَها سَعْیها وَ هُوَ مُؤْمِنٌ فَاولئِک کانَ سَعْیهُمْ مَشْکوراً. کلًاّ نُمِدُّ هؤُلاءِ وَ هؤُلاءِ مِنْ عَطاءِ رَبِّک وَ ما کانَ عَطاءُ رَبِّک مَحْظوراً [١].

خلاصه مضمون این آیات این است که: هرکس که طالب دنیا باشد و بذر دنیایی بکارد ما هم او را مدد رسانده و بذری که پاشیده است به ثمر میرسانیم ولی آن اندازه که بخواهیم و برای هرکس که خود اراده کنیم؛ یعنی آنجا سنت قطعی و لایتخلّف در کار نیست که حتماً هرکس ثمره نقد و عاجل بخواهد کارش را به نتیجه برسانیم.

علت اینکه بذر دنیاطلبی نتیجهاش صد درصد قطعی نیست این جهت است که دنیا پر از تزاحم و آفات و موانع است نه اینکه این جهان برای پرورش این بذرها ساخته نشده است.

بعد میفرماید: ولی به طور قطعی چنین کسی که هدفش را محصور و محدود به دنیا کرده و از مسیر شایسته انسان خارج شده است، از جهنم سر درخواهد آورد.

و اما اگر کسی هدف دنیایی نداشته باشد و بذر آخرتی بکارد و در راه آن سعی و کوشش کند این عمل هیچ گاه ضایع نمیگردد و به نتیجه میرسد. کلًاّ نُمِدُّ هؤُلاءِ وَ هؤُلاءِ هم آن دسته را ما مدد میکنیم و هم به این دسته مدد میرسانیم.

خلاصه اینکه نظام این عالم اینگونه ساخته شده است که هرکس هر بذری بپاشد این دستگاه، مساعد برای پرورش دادن است و همان بذر را پرورش میدهد؛