گستره شريعت - خسروپناه، عبدالحسین - الصفحة ١٣٢ - ٤ متفکران معاصر
ديگر پيامبر بزرگوارمان که بعد از اعلام قيامت و انذار آغاز گرديد؛ معرفي خدا و مسئلهي توحيد بود و تعيين و طرز عبادت براي حرکت به سوي خداوند آفريدگار انسان و جهان.
ماحصل کلام آن که، آنچه از مجموعهي آيات و سورههاي قرآن برميآيد، قسمت اعظم و اصلي آن بر محور دو مسئلهي خدا و آخرت است. در آيات قرآن، به وضوح و صراحت، دو نکتهي مهم تکرار شده است: اول اين که قرآن از طرف خدا نازل شده است؛ دوم، ماموريت آن انذار و بشارت در زمينهي آخرت است. هيچ جاي قرآن گفته نشده است که ما قرآن را فرستاديم تا به شما درس حکومت و اقتصاد و مديريت و اصلاح امور زندگي دنيا و اجتماع را بدهد؛ البته وقتي ميگوييم هدف بعثت انبيا آخرت و خداست، به هيچ وجه به معناي آن نيست که پيامبران و اديان الهي رهبانيت و ترک دنيا را دستور دادهاند، يا معاش و وظايف فردي و خانوادگي و اجتماعي را غير لازم و خلاف دين شناخته و نخواستهاند که انسانها براي ادارهي صحيح زندگي و دنيا به تلاش و تدبير بپردازند. فرايض و حرام و حلالها و دستورالعملهاي فراوان را مشاهده مينماييم که ناظر به روابط و رفتارهاي شخصي يا اجتماعي ما بوده و اثر مستقيم و غير مستقيم روي سلامتي و بهبود زندگي افراد و حسن ادارهي امور خانوده و امت و جهان دارد. اين ادعا که فقه شيعه سرآمدِ همهي قوانين دنياست، سخن گزافي نيست؛ اما بايد ديد منظور کتابهاي الهي از اين احکام چه بوده است. با بررسي آيات روشن ميشود که هدف از اين تکاليف، دوري از شيطان و تقرب جستن به خداست؛ مثلاً شراب و مستي را مانع درک نماز، يا نماز را بالاترين وسيله براي ياد خدا، و زکات و انفاق را تزکيه و رستگاري انسان يا طلب رضاي خدا، رباخواري را باعث دور شدن انسان از خدا، و بندگي شيطان يا جنگ با خدا معرفي ميکند. گر چه اين امور براي بهداشت و سلامتي و امنيت اقتصادي و دنيايي ما مفيد است، ولي قرآن تا آن جا به کار دنياي ما ميپردازد که وسيلهساز حيات آخرت و تقرب ما به خدا باشد و البته نميگويد نيازها و مسائل زندگي دنيا را کنار بگذاريد؛ پس تمام احکام فقهي و حلال و حرامهاي شرعي در قرآن مربوط به ارث، نکاح، طلاق و روابط خانوادگي، براي بستن راههاي نفوذ شيطان در اجتماعات و امکان ظلم مردم در حق يکديگر و کسب سعادت عقبا ميباشد. دقيقاً آيات ٧ تا ١٤ سورهي نساء، که احکام ارث را بيان ميکند، به اين هدف بيان شدهاند. نتيجهي سخن آن که: