گستره شريعت - خسروپناه، عبدالحسین - الصفحة ١٢٩ - ٤ متفکران معاصر
به ارزشهاي اخلاقي اعتبار ميبخشد، شجاعت مقابله با ستم ايجاد ميکند و همهي افراد را مانند اعضاي يک پيکر به هم پيوند ميدهد و متحد ميکند، ايمان مذهبي است. تجليات انساني انسانها که مانند ستارگان در آسمانِ تاريخِ پر حادثهي انساني ميدرخشد، همانهايي است که از احساسهاي مذهبي سرچشمه گرفته است.
ج) کاهش ناراحتيها: زندگي بشر، خواه ناخواه، همچنان که خوشيها، شيرينيها، به دست آوردنها و کاميابيها دارد، رنجها، مصايب، شکستها، از دستدادنها، تلخيها و ناکاميها دارد و بسياري از آنها قابل پيشگيري يا برطرف کردن است، هر چند پس از تلاش زياد. بديهي است که بشر موظف است با طبيعت دست و پنجه نرم کند، تلخيها را تبديل به شيريني نمايد؛ اما پارهاي از حوادث جهان قابل پيشگيري و برطرف ساختن نيست؛ مثلاً پيري. انسان خواهناخواه به سوي پيري گام برميدارد و چراغ عمرش رو به خاموشي ميرود، ناتواني و ضعف پيري و ساير عوارض آن، چهرهي زندگي را دژم ميکند؛ به علاوه، انديشهي مرگ و نيستي، چشم بستن از هستي، رفتن و جهان را به ديگران واگذاشتن، به نوعي ديگر انسان را رنج ميدهد. ايمان مذهبي در انسان نيروي مقاومت ميآفريند و تلخيها را شيرين ميگرداند. انسان با ايمان ميداند هر چيزي در جهان حساب معيني دارد و اگر عکسالعملش در برابر تلخيها به نحو مطلوب باشد، فرضاً خود اين غير قابل جبران باشد، به نحوي ديگر از طرف خداوند جبران ميشود... از نظر چنين فردي ديگر مرگ نيستي و فنا نيست، انتقال از دنيايي فاني و گذرا به دنيايي باقي و پايدار و از جهاني کوچکتر به جهاني بزرگتر است.[١]
يکي از جهات احتياج به شريعت جديد اين است که مقداري از حقايق شريعت قبلي در دست مردم تحريف شده و به شکل ديگري درآمده است، در حقيقت يکي از کارهاي هر پيغمبري احيا و زنده کردن تعليمات پيغمبر گذشته است. [٢]
٣-٤. ديدگاه مهندس بازرگان: بحث هدف و غايت دين و يا به تعبير ديگر، نياز انسان به دين يکي از مهمترين مسائلي است که مهندس بازرگان در طول حيات فکري خود به آن مشغول بوده است. در آثاري چون: مطهرات در اسلام، عشق و پرستش و راه طي شده اموري چون: ايجاد نظم اجتماعي، آزادي خواهي و دموکراسي، رشد علم و صنعت و
[١] انسان و ايمان، ص ٣٩.
[٢] اسلام و مقتضيات زمان، ج ١، ص ٣٧٥.