نيز سقوط و انحطاط را تا نازل‌ترين مراتب دارند و يکي از مهم‌ترين اهداف پيامبران الهي اين بوده که انسان‌ها را هدايت و تربيت نمايند و از راه‌هاي پرفراز و نشيب و داراي گردنه‌هاي پرپيچ و خم و سنگلاخ‌ها و دره‌هاي هولناک عبور دهند و به مقصود و مطلوب نهايي، که قرب به خداوند متعال است، برسانند؛ قرآن در بيان اين مطلب مي‌فرمايد: لَقَدْ مَنَّ اللهُ عَلَي الْمُوْمِنِينَ اِذْ بَعَثَ فِيهِمْ رَسُولاً مِنْ اَنْفُسِهِمْ يتْلُوا عَلَيهِمْ آياتِهِ وَ يزَکِّيهِمْ وَ يعَلِّمَهُمُ الْکِتَابَ وَ الْحِکْمَهَ [١]؛ به يقين خدا بر مومنان منت نهاد (که) پيامبران از خودشان در ميان آنان برانگيخت، تا آيات خود را بر ايشان بخواند و پاکشان گرداند و کتاب و حکمت به آنان بياموزد.

خداوند سبحان، براي تحقق اين هدف مهم، آدمي را با پيدايش آدم (ع) آغازيد تا مربي انسان‌هاي پسين قرار گيرد. وقتي خداوند تعليم و تربيت را هدف بعثت انبيا معرفي مي‌کند، بدون شک داراي اصول و مباني تعليم و تربيت است، تا به اهداف خود نايل آيد. شايان ذکر است که با توجه به جهان‌شمولي قرآن بر اساس آيات تَبَارَکَ الَّذِي نَزَّلَ الْفُرْقَانَ عَلَي عَبْدِهِ لِيکُونَ لِلْعَالَمِينَ نَذِيراً [٢] [٣] اِنَّا اَرْسَلْنَاکَ شَاهِداً وَ مُبَشِّراً وَ نَذِيراً [٤]؛ [٥] و با عنايت به جامعيت قرآن نسبت به اهداف خود بر اساس آيات لا رطب ولا يابس الا في کتاب مبين [٦]؛ و هيچ‌ تر و خشکي نيست مگر اين که در کتابي روشن (ثبت) است. و تبياناً لکل شي [٧]؛ و اين کتاب روشن‌گر هرچيزي است. و نيز با علم به پيدايش تغيير و تحول در نيازهاي جديد آدميان بايد اصول و مباني تعليم و تربيت در قرآن را به نيازهاي ثابت انسان‌ها حمل کنيم آن گاه ما با عقل و تجربه و مبتني بر اصول و مباني تربيتي قرآن به نيازهاي متغير پاسخ مناسبي ارايه نماييم.

[١] آل عمران: ١٦٤

[٢] فرقان: ١

[٣] و بزرگ [و خجسته] است کسي که بربنده خود، فرقان (کتاب جدا سازنده حق از باطل) را نازل فرمود تا براي جهانيان هشداردهنده‌اي باشد.

[٤] احزاب: ٤٥

[٥] اي پيامبر ما تو را ( به سمت) گواه و بشارت‌گر و هشداردهنده فرستاديم

[٦] نحل: ٨٩

[٧] انعام: ٥٩