گستره شريعت - خسروپناه، عبدالحسین - الصفحة ٣٨٧ - ب) عفو و بخشش و دوري از انتقام

فَاستَقِم کَمَا اُمِرتَ وَ مَن تَابَ مَعَکَ [١]؛ پس پايدار باش هم چنان که فرمانت داده اند و کسي که با تو باز گشته است (نيز پايدار باشد) و جعلنا منهم ائمه يهدون بامر نا لما صبروا و کانوا باياتنا يوقنون [٢]؛ و از آنان پيشوايان ساختيم که به فرمان ما راه نمايي مي کردند، بدان جهت که شکيبا بودند و به آيات ما يقين داشتند. در آيات و روايات از اين ويژگي با عنوان «سعه ي صدر» و «شرح صدر» ياد شده است. شرح صدر، به معناي توسعه و گشادگي در سينه به کار رفته است.

امام علي (ع) مي فرمايد: آله الرياسه سعه الصدر [٣]؛ سعه ي صدر ابزار رياست است. حضرت موسي (ع) هنگام پذيرفتن مسئوليت رهبري و هدايت انسان ها براي مقابله با مشکلات و سختي هاي جامعه، از خداوند طلب شرح صدر نمود: رَبِّ اشرَح لِي صَدرِي [٤]؛ پروردگارا سينه ي مرا گشاده دار.

شرح صدر و سينه‌ي گشاده داشتن علايم و نشانه هايي دارد که پاره اي از آنها به شرح ذيل اند:

الف) تحمل شادي ها و پيروزي ها:

انسان ها هم چنان که بايد در مقابل سختي ها و گرفتاري ها تحمل و بردباري داشته باشند، در برابر موفقيت ها و پيروزي ها نيز نبايد سرمست و مغرور باشند؛ زيرا غرور بيش از حد، موجب مشکلات و نابساماني هاي ديگري مي شود؛ به همين دليل امام علي (ع) مي فرمايد: و لا تکن عند النعماء بطراً [٥]؛ در هنگام نعمت ها سرمست و مغرور مباش.

ب) عفو و بخشش و دوري از انتقام:

امام علي (ع) درباره ي عفو و انتقام مي فرمايد: اقبح افعال المقتدر الانتقام [٦]؛