گستره شريعت - خسروپناه، عبدالحسین - الصفحة ٤١٢ - عناصر و ارکان برنامه
اصطلاح هدف گذاري مي نامند؛
٣. تعيين خط مشي ها يا سياست ها؛
٤. طرح ريزي و برنامه ريزي اجرايي. [١]
تعريف و انواع برنامه
برنامه عبارت است از تعيين اهداف کوتاه و بلند و راه رسيدن به آن ها و به بيان ديگر، تعهد براي انجام يک سري عمليات به منظور تحقق هدف؛ و به دو دستهي عمده تقسيم مي شوند:
الف) برنامه هاي استراتژيک که براي کسب اهداف جامع سازماني طراحي مي شود. در اين نوع برنامه ها خطوط کلي برنامه هاي آينده ي سازمان در دراز مدت مشخص مي گردد.
ب) برنامه هاي عملياتي و اجرايي، که جزئيات چگونگي اجراي برنامه هاي استراتژيک را عرضه مي کند. برنامه هاي عملياتي را مي توان پيش بيني عمليات براي نيل به هدف هاي معين با توجه به امکانات و محدوديت ها و خطوط کلي ترسيم شده در برنامهي جامع تعريف کرد.
برنامه هاي عملياتي نيز به دو دسته تقسيم مي شود:
١. برنامه هاي متغير که براي کسب اهداف خاص طرح ريزي مي شود و پس از به اجرا درآمدن از ميان مي رود؛
٢. برنامه هاي هميشگي و ثابت که عبارت اند از روش هاي استاندارد براي ادارهي وضعيت جاري و وضعيت هاي قابل پيش بيني. [٢]
عناصر و ارکان برنامه
هر برنامه از عناصر گوناگوني تشکيل شده است که مهم ترين آن ها به شرح ذيل است:
الف)هدف: غايت و هدف از ضرورت هاي زندگي فردي و اجتماعي به شمار مي رود
[١] مباني مديريت، ٤٨- ٥٢ و اصول مديريت، ص ٨٧- ٩٠
[٢] ر. ک: اصول مديريت، ص ٩٨، سيد مهدي الواني و مديريت عمومي، ص ٢٦