تکنولوژي و اخلاق اجتماعي را از دين طلب نموده و در يک کلام، آباد کردن دنياي انسان را در دين جست‌و‌جو مي‌کند و حتي اسلام را از کمونيسم و کاپيتاليسم در اين هدف جلودار و موفق‌تر مي‌شمارد. وي در کتاب بعثت و ايدئولوژي مي‌کوشد تا دين را در لباس يک ايدئولوژي عرضه کند؛ يعني همان کاري که شريعتي به دنبالش بود و تا حدودي در قالب علمي جاسازي کرد. مهندس بازرگان، پس از انقلاب و مخصوصاً بعد از کناره‌گيري از صحنه‌ي عملي حکومت، روي‌کرد ديگري يافت و در قلمرو دين و انتظار بشر از دين تجديد نظر کرد. وي در بهمن ماه ١٣٧١ در سال روز بعثت پيامبر اسلام (ص)، در جمع انجمن اسلام مهندسان، با سخن‌راني مهمي، تحت عنوان «آخرت و خدا، هدف بعثت انبيا» نظر نهايي خود را به مخاطبانش عرضه کرد. روش وي در پاسخ به اين مسئله درون متون ديني است و با بيان آيات و روايات در صدد اثبات اين نکته است که آباداني دنيا را نبايد از دين انتظار داشت. در اين جا به خلاصه‌اي از سخن‌راني ايشان توجه مي‌کنيم:

«آيا دين فقط عبادت و رضاي خدا و سعادت آن دنياست، يا جواب‌گوي مسائل و نيازهاي زندگي نيز هست و در اين صورت، تا چه حد حل‌کننده و دستور دهنده‌ي امور دنيايي فردي و اجتماعي ما بايد باشد؟

يکي از برنامه‌هاي جشن بعثت که در زندان شاه در سال‌هاي ٤٠ تا ٤٢ انجام گرفت و به صورت يک کتاب درآمد، عنوانش را بعثت و ايدئولوژي گذارده بودم، که مورد استقبال (قرار گرفت) و موجب تحرک‌هايي گرديد. هدف از تاليف آن کتاب، نشان دادن اين مطلب بود که از اصول و احکام اسلام مي‌توان به سهولت، ايدئولوژي استخراج، و آييني يا مکتبي براي مبارزان خودمان عليه استبداد و استيلاي خارجي ارائه کرد. پس از سرکوبي ملي شدن نفت با کودتاي زاهدي، استمداد يا استفاده از اسلام، به عنوان يک مکتب مبارز، جاي وسيعي در اذهان و افکار اکثريت مردم پيدا کرده بود و روي آوردن به دين و قرآن و فرهنگ اسلامي از ناحيه روشن‌فکران و جوانان، توجه و توسلي بود. بيش‌تر براي تجهيز و توفيق ملت در مبارزات ضد استبدادي و ضد استيلاي خارجي در برابر، يا درکنار مبارزات ضد استعماري و ضد امپرياليستي توده‌ها.

شعار ادغام دين و سياست، در صدد تسجيل رهبري و حاکميت و پيوند مبارک ميان دين و دنيا برآمد. روحيه‌ي نوين و طرز تفکر «دين براي جامعه» يا «دين براي دنياي بهتر» جاذبيت پيدا کرد. جا دارد منشا طبيعي و انساني اين دو طرز تفکر را شناسايي کنيم و با مراجعه به قرآن و