ولايت در قرآن - جوادی آملی، عبدالله - الصفحة ٥٢ - وجود خارجى ولايت

باشد كه همان تأثير و تأثر متقابل و دو جانبه است . انسانى دوست انسان ديگر , و يا ناصر انسان ديگر باشد , به طورى كه هم از محبت و دوستى هم برخوردارند و هم از نصرت و يارى يكديگر بهره مند . اين ولايت يعنى محبت و نصرت , تأثير و تأثر متقابل است كه بين انسانها هست .

اما اثبات اصل وجود ولايت ( به فتح و او ) در عالم نيز تا حدودى آسان است . چون كسى كه خود را در بسيارى از امور عاجز و ناتوان مى بيند , لازم مى داند كه در تحت تدبير و ولايت مدبرى قرار گيرد و او را به عنوان سرپرست اتخاذ كند . پس اصل وجود ولايت ( به فتح واو ) نيز در جهان محرز است . عمده آنست كه انسان چه در ولاى دو جانبه ( كه اضافه متوافقة الاطراف است ) و چه در ولاى يكجانبه ( كه اضافه متخالفة الاطراف است ) دقيق و حساب شده عمل كند , و در پرتو عقل و وحى در اتخاذ ولى هشيار باشد . آنچه را كه قرآن كريم درباره اتخاذ ولاى متقابل بازگو مى كند , آنست كه مؤمنين برادر يكديگرند و اين برادرها بايد موالاتشان را حفظ كنند . هم سخن از( انما المؤمنون اخوة ) [٢] است , و هم از( والمؤمنون والمؤمنات بعضهم أولياء بعض ) [٣] هر يك از اين دو جمله , خبريه است ولى به داعى انشاء القاء شده است , يعنى : اى مؤمنين برادر يكديگر و اولياى همديگر باشيد , و نسبت به يكديگر ولاى متقابل داشته باشيد . و چون انسان نمى تواند هم با مؤمن داراى ولاء باشد , و هم با غير مؤمن , لذا