ولايت در قرآن - جوادی آملی، عبدالله - الصفحة ٢٠٨ - تفاوت ولايت با تفويض و توكيل

سيلى است كه گرچه ممكن است خانه هاى عادى و معمولى را از جاى بركند و با خود ببرد , اما ياراى مقاومت در برابر صلابت و استوارى كوهى چون من را ندارد . آنگاه فرمود : اين چنين گستاخانه و شتابزده هر سخنى را بر زبان جارى مكن چرا كه اين شيطان بود كه با زبان تو سخن گفت . شيطان در تو دميد و تو هم برابر دميده او سخن راندى . برهان هم اين مطلب را تأييد مى كند , براى اينكه :

الف : خاطراتى كه در ذهن انسان پيدا مى شود امرى وجودى است .

ب : امر وجودى تصادفا پيدا نمى شود , بلكه سبب دارد .

ج : انسان سبب قابلى اين انديشه ها است نه سبب فاعلى , چون ابتدا اين انديشه ها را نداشت , سپس پيدا كرد .

د : از آنجا كه هيچ فعلى بدون فاعل نيست , يقينا عاملى اين انديشه را در ذهن وى گذاشت .

براساس اين مقدمات اگر اين انديشه خير بود منشأ آن فرشته است .

( تتنزل عليهم الملائكه) .

و اگر انديشه شر بود و دعوت به گناه را به همراه داشت يقينا آن را شيطان آورده كه

( تنزل على كل افاك أثيم ) .

نتيجه بحث آنكه , تنها راه نيل به ولايت , امتثال دستورات الهى