اگر بروج نخستين جاى بيشتر بود بر بروج دوم جاى،دوازده فزاى،آنگه بروج نخستين جاى ازو فكن.و چون از بروج فارغ شوى قصد درجه‌ها كن و درجات نخستين جاى دوم فكن اگر نتوان،از بروجها،دوم جاى يكى برج كم كن و بر درجهاى او سى درجه فزاى.آنگه درجات نخستين جاى از وى مكن.و چون از درجها فارغ شوى دقايق جاى نخستين از دقايق جاى دوم فكن و گر نتوان،از درجها،دوم جاى يكى كم كن و بر دقيقه‌هايش شست فزاى.آنگه دقايق نخستين جاى كم كن ازو.و چون چنين كنى آنگاه از جاى نخستين فارغ شدى.او را بستر.و آنچ اندر جاى دوم بجاى آمد دورى قمر است از شمس.پس او را بر جاى سيوم فزاى بروج بر بروج و درجات بر درجات و دقايق بر دقايق.و جاى دوم را بستر.

آنگه بنگر بدانچ گرد آمد اندر جاى سؤم.

اگر اندر دقيقه‌ها بيشى است بر پنجاه و نه،شست دقيقه بيفكن و بر درجه‌ها از بهر ايشان يكى درجه بفزاى.و گر بدرجها بيشى بود بر بيست و نه،سى درجه بيفكن و بجاى ايشان بر برجها يكى برج افزاى.

و گر ببروج بيشى باشد بر يازده،دوازده برج بيفكن.و آنچ بماند جاى سهم سعادت بود.

(رجوع شود به التفهيم ص ٤٣٦، ٤٣٧،٤٣٩).

سَهو

-(اصطلاح فلسفى)سهو عبارت از زوال صور علميه است از نفس بنحوى كه بدون زحمت اكتساب جديد با توجه مختصرى مجددا حاضر در ذهن شود و آن حالت متوسط ميان ادراك و نسيان است زيرا در نسيان صور علمى از خزانۀ مربوطه هم بر طرف ميشود و محو ميگردد و لكن در مورد سهو چنين نيست يعنى صور علمى در خزانۀ مربوطه باقى است نهايت از صحنۀ روشن ذهن پنهان ميشود.

(از دستور ج ٢ ص ١٩٣-كشف المراد ص ١٩٥)

سُهولَت تَعَلّم

-(اصطلاح اخلاقى)و آن بود كه نفس حدتى اكتساب كند در نظر تا بى‌ممانعت خواطر متفرقه بكليت خويش توجه بمطلوب كند و وسط بود ميان مبادرتى كه استثبات صور را مجال ندهد و ميان تصنعى كه معذر مؤدى بود.

(از اخلاق ناصرى ص ٥٩،٨٥)

سَهوياتِ نَماز

-(اصطلاح فقهى)در معتقد الاماميه آمده ست:

هر كه نماز كند بسهو بى‌طهارت، يا پيش از وقت،يا پشت با قبله،يا در چيزى كه نماز در وى روا نبود،يا سجده كند بر چيزى كه سجده بر وى روا نبود، و پيش از آن دانسته باشد،و اگر ندانسته باشد آنگه بدانست و وقت نماز باقى بود، نماز با سر گيرد.و همچنين اگر از راست يا از چپ قبله بسهو نماز كرده باشد،و وقت باقى باشد،با سر گيرد.

و اگر بسهو نيت نكرده باشد،و تكبير احرام نگفته باشد،با سر گيرد.و اگر بسهو ركوع نكرده باشد،تا كه يك سجده كرد يا دو سجده،آنگه با يادش آيد،با سر گيرد.

و اگر ركعتى بيافزايد،يا دو سجده