فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٣٣٦ - همراه دانشنامه آثار فقهى شيعه - فقه القرآن راوندى خليل گريوانى
شيخ شمرده باشند. (٣١)
مؤلف با به كارگيرى شيوه فقه مقارن، در موارد بسيارى به بيان نظريات اختلافى ميان فقيهان شيعه و سنى پرداخته و در غالب اين گونه موارد ، آراى اهل سنت را بى آنكه تصريح كند، از تفسير تبيان نقل كرده است. مؤلف همچون شيخ و سيد مرتضى از عنوان «الفقهاء» براى بيان فتاواى فقيهان اهل سنت استفاده كرده و حدود هفتاد بار اين واژه را به كار برده است. علاوه بر اين در ٣٩ مورد از ابوحنيفه ، ٤٦ مورد از شافعى و نوزده مورد از مالك نقل قول كرده است ؛ ولى در سراسر كتاب هيچ يادى از احمد بن حنبل نمى كند. شيخ طوسى نيز در تبيان از ميان پيشوايان چهار مذهب فقهى اهل سنت فقط از احمد بن حنبل ياد نكرده و در مبسوط تنها در دو مورد از وى نقل قول كرده است ، ولى در كتاب خلاف در موارد متعددى به نقل آراى او پرداخته است. اين نكته شاهد ديگرى بر تأثير فراوان برخى از آثار شيخ به خصوص تفسير تبيان بر فقه القرآن است.
راوندى از ديگر فقهاى عامه مانند مجاهد ، قتاده و حسن نيز نقل قول مى كند و از ميان مفسران اهل سنت بيش از همه به طبرى اشاره داشته است. شواهد گوناگون از جمله تشابه عبارات، گوياى اين است كه مؤلف در اين گونه موارد نيز از تبيان استفاده كرده و مراجعه مستقيم به آثار اين دانشمندان نداشته است (٣٢).
(٣١) فاضل هندى اصفهانى، محمد بن حسن بن محمد، كشف اللثام و الإبهام عن قواعد الأحكام، تحقيق و تصحيح: گروه پژوهش دفتر انتشارات اسلامى، دفتر انتشارات اسلامى وابسته به جامعه مدرسين حوزه علميه قم، چاپ اول، ١٤١٦ق، ج٢، ص ٤٣٢؛ اعرجى، سيد عميد الدين عبدالمطلب بن محمد، كنز الفوائد في حل مشكلات القواعد، تحقيق و تصحيح: محيى الدين واعظى، حاج كمال كاتب، جلال اسدى، دفتر انتشارات اسلامى وابسته به جامعه مدرسين حوزه علميه قم، چاپ اول، ١٤١٦ق، ج١، ص ١٩٨؛ البيان، ص ٣٣٧؛ جواهر الكلام، ج٤٣، ص٧٧.
(٣٢) فقه القرآن، ج١، ص ٥٧ و ١٥٧ مقايسه كنيد با تبيان، ج٢، ص ٢٢٢ و ١١٦٤؛ فقه القرآن، ج١، ص ١٠٤ و ١٥٧ مقايسه كنيد با تبيان، ج١، ص ٥٣٤ و ٤١٦.