فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٢٠٩ - وقوف در عرفات با عامه حسن كاشانى
٣. بحث در جوانب مختلف قاعده تقيه وتقريب جريان آن در موضوعات و در احكام وضعى واثبات صحت وضعى؛
٤. تقريب جديدى از قاعده لاحرج و خروج آن از لسان نفى محض وامكان اثبات حكم به وسيله آن.
لازم است يادآور شويم كه در اين نوشتار بهرههاى فراوانى از استاد ارجمند آيت اللّه شيخ محمد سند بردهام. اميد است كه اين نوشتار مورد رضاى ولىّ اللّه الأعظم امام زمان (عجل اللّه تعالى فرجه الشريف) قرار گيرد، و خداوند توفيقات بيشترى در راه نشر مكتب اهل بيت(ع) به استاد ارجمند عطا فرمايد.
اقوال در مسئله
الف) فقهاى شيعه
مرحوم شهيد در دروس تفصيل داده و فرموده كه وقوف با آنها در روز هشتم و يازدهم مجزى نيست ، اما در روز دهم احتمال اجزا مىرود. (١)
از ابن جنيد و علامه حلّى نقل كرده كه آنها مطلقاً قائل به عدم اجزا مىباشند (٢)، ولى ظاهر كلمات علامه، عدم اجزا در صورت علم به خلاف و اجزا در صورت شك است. (٣)
صاحب جواهر، در صورتى كه به حكم حاكم عامه يوم الترويه نزد ما عرفه آنها باشد، بعيد ندانسته كه وقوف با آنها مجزى باشد، و به ادله تقيه و لزوم عسر و حرج تمسك كرده و در پايان فرموده كه ترك احتياط در اين مسئله سزاوار نيست . (٤) ولى
(١) الدروس الشرعية في فقه الاماميه، ج١، ص٤٢٠.
(٢) همان.
(٣) تحرير الأحكام، ج١، ص١٠٢.
(٤) جواهر الكلام، ج١٩، ص٣٢.