فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٩٨ - عيوب موجب فسخ نكاح آیت الله رضا استادى
در مواردى خاص كه در همين روايات ذكر شده؛ مانند روايت ذيل كه شيخ آن را در تهذيب از عبدالرحمن بن ابى عبداللّه، و كلينى در كافى، و شيخ در استبصار از رفاعة بن موسى از ابى عبداللّه(ع) نقل كردهاند كه فرمود:
تردّ المرأة من العفل والبرص والجذام والجنون فأمّا ما سوى ذلك، فلا؛ (٥)
زن به جهت عفل (گوشتى در فرج زن كه مانع آميزش مىشود)، پيسى ، جذام و جنون بازگردانده مىشود و اما براى غير اين موارد بازگردانده نمىشود.
اين روايت در باره عيوب مرد ساكت است و در مورد عيوب زن در غير موارد چهارگانه موافق با اصل است، بلكه مىتوان گفت دلالت بر عدم تأثير دارد. علامه حلى در مختلف مىگويد:
روايت عبدالرحمن از حيث عموم، دلالت بر عدم تأثير دارد. بنابراين معارض با خصوص نيست؛ يعنى عموم «فأمّا ماسوى ذلك، فلا» قابل تخصيص است. (٦)
دسته سوم: رواياتى است كه دلالت بر اثبات تأثير برخى از عيوبى كه در اين روايات آمده در فسخ نكاح دارد و تأثير را به صورت عموم در باقى موارد منع مىكند. در اين صورت اين روايات از دسته دوم محسوب مىشود. ممكن است گفته شود فقط دلالت بر اثبات دارد و در ساير عيوب ساكت است. منشأ اين اختلاف برداشت از روايات، دلالت و يا عدم دلالت «إنّما» بر حصر است.
براى حصرِ عيوبِ مجوّزِ فسخ نكاح در عيوب خاصه، به روايات ذيل استناد مىشود:
١. مارواه الشيخ في التهذيب و الصدوق في الفقيه بسند صحيح عن الحلبي
(٥) جامع أحاديث الشيعه، ج٢٦، ص٢٣١.
(٦) مختلف الشيعه، ج٧، ص١٩٤.