فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٣٠٤ - تأملى در دائرة المعارف فقه على بن ابى طالب(ع) خالد غفورى

شعبه گفته است: قيس مشكلى ندارد، حديث او معروف و او بسيار راست گو بود.

ابو حاتم گفته است: در قيس نرمش وجود دارد.

ابن سعد و ديگران، او را تضعيف كرده‌اند. (٦٨)

ذهبى قيس را چنين معرفى كرده است: «قيس بن ربيع اسدى كوفى يكى از وزنه‌هاى علمى است. راست گو، ولى بد حافظه بود. او شيعه بود و از او ستايش شده است». (٦٩)

از اينجا معلوم مى‌شود كسانى هستند كه به وثاقت اين فرد اعتقاد دارند و چنين نيست كه بر ضعف او اتفاق نظر وجود داشته باشد. بر اين اساس، مى‌توان براى تصحيح سند اين روايت راهى يافت، به ويژه با ملاحظه اين مطلب كه ممكن است سبب تضعيف وى كه برخى به آن تصريح كرده‌اند، از نظر برخى ديگر قانع كننده نباشد.

آنچه در سبب تضعيف قيس گفته شده است، موارد زير است:

١. وى پس از تصدى مسئوليت حكومت مدائن از طرف منصور دوانيقى، با كسانى بدرفتارى كرده است؛ بر مردى حد جارى كرد و آن مرد در اثر حد مرد و اين موجب شد كه وى از چشم مردم بيفتد. (٧٠)نيز گفته‌اند كه وى زنان را از پستان‌هايشان آويزان مى‌كرد و زنبور بر آنان مى‌انداخت. (٧١)

٢. وقتى سنش زياد شد، دچار سوء حافظه و گرفتار فرزند بدى شد. (٧٢)