فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٤٢ - اهليت حقوقى ، شناسايى سن بلوغ و تأثير آن در تكليف (١) شیخ حسن جواهرى

إذا بلغ الغلام عشر سنين و أوصى بثلث ماله فى حقّ جازت وصيته و إذا كان ابن سبع سنين فأوصى من ماله باليسير في حقٍّ جازت وصيته؛

اگر پسر بچه به ده سالگى برسد و در يك سوم مالش وصيت كند يا به هفت سالگى برسد و چيز اندكى از مال خويش را وصيت كند، وصيتش جايز است. (١٩)

جمع بندى

١. همه اين روايات در مورد اجازه تصرف در امور خيريه است و در هيچ كدام اشاره‌اى به جواز تصرف معاملى از قبيل خريد و فروش و تجارت نشده است.

٢. آنچه از برخى روايات برداشت مى‌شود آن است كه تصرف كودك در امور خيريه در صورتى صحيح و جايز است كه در محل مناسبى هزينه شده باشد. در اين صورت جاى اين سؤال وجود دارد كه مسئول نظارت بر اين مسأله كيست؟ آنچه در عرف فهميده مى‌شود آن است كه سرپرست كودك مسئول نظارت بر اين امر است ؛ زيرا مراقبت از كودك به عهده اوست و بر رفتار او اشراف دارد و مى‌تواند بفهمد آيا مال را در موضع مناسب هزينه كرده است يا نه. لذا بر اساس اين روايات اولاً عدم صلاحيت كودك براى تصرف معاملى از قبيل خريد و فروش و تجارت همچنان وجود دارد. ثانياً حتى در مورد تصرف خيريه، دست كودك باز نيست و بايستى تحت نظر و مراقبت سرپرست خويش عمل كند.

تصرف مالى كودك از ديدگاه حقوق موضوعه

ماده ١١١ قانون مدنى مصر در مورد مقررات مربوط به تصرف معاملى و مالى كودك مى‌گويد:

١. مادامى كه تصرف مالى كودك مميز داراى نفع خالص باشد صحيح و