فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٥٥ - رؤيت هلال و ثبوت ماه
اين پاسخ امام (ع) ظهور در آن دارد كه در صورت حصول علم به رؤيت هلال در آن شهرها، روزه واجب است.
قرينه اين استظهار، سخن راوى است كه در آغاز سؤال آورده است: «هلال ماه رمضان بر ما مشكل شده است». اين جمله، بدان معناست كه نظر منجّمان موجب اين اشكال نزد آنان شده است. اگر ارتكاز ذهنى راوى اين بوده كه رؤيت هلال و ثبوت ماه در آن شهرها كفايت نمىكند، پرسش او از درستى و جواز نظر منجّمان در باره رؤيت هلال در آن شهرها، چه فايده عملى در برداشت؟ و چرا امام (ع) در مقابل پاسخ، او را از روزه يوم الشك نهى كرده است؟
بنابراين، روايت ياد شده، ظهور در آن دارد كه اگر رؤيت هلال در آن شهرها ثابت شود، كفايت مىكند واعتماد نكردن به سخن منجّمان، از آن روست كه سخن ايشان علم آور نيست.
جعلت فداك الليلة التي يرجى فيها ما يرجى؟ فقال:
فدايت شوم! آن شبى كه در آن اميد بستهايم [شب قدر] كدام شب است؟ امام فرمود: شب بيست و يكم يا بيست و سوم. ابو بصير گفت: اگر توان هر هردو شب را نداشته باشم؟ امام فرمود: دو شب براى آنچه مىخواهى، آسان است.
على بن ابى حمزه مىگويد: من پرسيدم: چه بسا هلال را در شهر خود مىبينيم و كسى از سرزمين ديگر مىآيد و خلاف آن را به ما مىگويد؟ امام (ع) فرمود: چه
(٤٧) وسائل الشيعه، باب ٣٢ از ابواب احكام شهر رمضان، حديث ٣.