اين نوشتار، ترجمهء رساله‌اى است با عنوان: «النظرة الخاطفة في الاجتهاد» اثر ارزشمند فقيه معاصر و يكى از مراجع تقليد مقيم نجف اشرف، حضرت آية الله العظمى محمد اسحاق فياض. اين رساله را موءسسهء دارالكتاب قم در جمادى الثانى ١٤١٣ هجرى چاپ كرده است.

محورهاى مورد بحث :

١. احكام تشريعى اسلامى: ضرورى، نظرى، واقعى و اجتهادى .

٢. اجتهاد و تقليد: به حكم ضرورت پيروى از دين، دو عمل ضرورى در اسلام است.

٣. مباحث اصولى، مباحثى نظرى است و مباحث فقهى، مباحثى تطبيقى است.

٤. حركت فكرىِ اجتهادى، بيانگر اصالت فكرى و شخصيّت مستقلّ مسلمانان در امر تشريع و قانونگذارى است كه در طول تاريخ، در اين حركت، از كتاب و سنّت مدد گرفته‌اند.