(٥)شيخ در رسالهء خود مى‌نويسد: «المضروب فى نفسه سمّي جذراً» ؛ يعنى عددى كه در خودش ضرب مى‌شود در علم حساب، جذر ناميده مى‌شود. و عددى را كه مى‌خواهيم جذرش را بگيريم اگر كوچك باشد استخراج جذرش كار مشكلى نيست به شرطى كه از اعداد مُنْطِقه باشد مانند «٤» و «٩» كه جذر اولى «٢» و جذردومى «٣» مى‌باشد. و اگر عدد اصمّ باشد جذرِ تحقيقى ندارد بلكه جذرش تقريبى است. و منظور ازكسور تسعه اين كسور هستند: نصف ثُلث رُبع خُمس سُدس سُبع ثُمن تُسع عُشر ٢١ ٣١ ٤١ ٥١ ٦١ ٧١ ٨١ ٩١ ١٠١ بنابر اين عدد منطق بر سه قسم است: اوّل: آن كه هم داراى كسر باشد و هم جذر ؛ مانند «٤» و«٩». دوم: آنكه فقط يكى از كسور نه گانه داشته باشد ؛ مانند «١٢» كه نصف و ثلث و ربع و سدس دارد. سوم: آنكه فقط داراى جذر باشد ؛ مانند «١٢١» كه جذر آن «١١» است. عدد أصمّ: عبارت است از عددى كه نه جذر داشته باشد و نه كسر؛ مانند «١١». وجه تسميه: عدد مُنطق را از آن جهت كه به جذر و كسر خود گوياست به اين نام ناميده‌اند. و عدد أصمّ چون به اين دو گويا نيست چنين نام گرفته است . عدد مُنطق بر سه قسم است: تامّ، زائد، ناقص. عدد تام: عبارت است از عدد مُنطقى كه وقتى اجزاى كسرى آن را باهم جمع مى‌كنيم با آن عدد مساوى باشند ؛ مانند عدد «٦» كه اجزاى آن سه تاست: ١ـ نصف ؛ كه عدد «٣» مى‌شود . ٢ـ ثُلث ؛ كه عدد«٢» مى‌شود . ٣ـ سُدس ؛ كه عدد «١» مى‌شود . عدد زائد: عبارت است از عدد مُنطقى كه وقتى اجزاى كسرى آن را با هم جمع مى‌كنيم بيشتر از آن عدد باشند: مانند عدد «١٢» كه اجزاى كسرى آن چهار تاست: ١ـ نصف ؛كه عدد «٦» است.