فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٧٧
و اصل مال خواهر «٣» سهم است؛ «١» سهم آن به جدّ تعلّق مىگيرد كه چون بر وارثان وى قابل قسمت نيست، «٣» را در «٣» ضرب مىكنيم و به عدد «٩» دست مىيابيم؛ آنگاه از اين «٩» سهم، «٣» سهم به جدّ تعلّق مىگيرد كه به برادر و خواهر وى منتقل مىشود، وبقيّه به دو برادر تعلّق مىگيرد كه از آنها به پسر برادرشان منتقل مىشود.
پاسخ: به پسر برادر همه تركه جدّ، و «٩» سهم از «١٥» سهم از تركهء هريك از دوبرادر، و«٦» سهم از «٩» سهم از تركه خواهر اين دو،تعلّق مىگيرد كه همگى هم به انتقال مىباشد.
و به برادر جدّ «٤» سهم از «١٥» سهم از اموال هر يك از دو برادر، و «٢» سهم از «٩» سهم از اموال خواهر اين دو تعلّق مىگيرد و به خواهر جدّ نصف ارقام ياد شده تعلّق مىگيرد؛همه اينهاهم به انتقال مىباشد.و اساساً دراين صورت هيچ يك از زندهها جز به انتقال چيزى نمىبرند و از ازاصل تركهها بهرهاى ندارند.
مثال چهارم: مردى، پسرعمو و دختر دايىاش زير آوار مردهاند؛ مرد از خود همسر، وپسر عمو ازخود پسر دايى، و دختر دايى از خود شوهر بجا گذاشته است؛چگونه ارث ميان آنها تقسيم مىشود ؟
بايد توجه داشت كه اصل تركه مرد «١٢» سهم است؛«٣» سهم آن به زنش تعلّق مىگيرد. و «٢» سهم به دختر دايى او مىرسد كه از وى به شوهرش منتقل مىشود. و «٧» سهم به پسرعموى او تعلّق پيدا مىكند كه از وى به پسر دايىاش منتقل مىشود.و اصل تركهء پسرعموى او «٦» سهم است؛ «١» سهم آن به پسردايى زنده مىرسد و بقيّه به مرد مىرسد. و چون اين عدد [=«٥» سهم مرد ] (٤١) ندارد، «٦» را در«٤» ضرب مىكنيم و اصل مال «٢٤» سهم مىشود؛آنگاه از اين مقدار،«٤» سهم به پسر دايى زنده، و«٢٠» سهم به مردى مىرسد كه «٥» سهم آن [كه يك چهارمِ بيست است ] به همسر وى، وبقيّه به بيت المال منتقل مىشود. و اصل مال دختردايى، «٨» سهم است؛ «٤» سهم آن به شوهر وى تعلّق پيدا مىكند و «٤» سهم هم به مرد تعلّق مىگيرد كه «١» سهم آن به همسر وى و بقيّه به بيت المال منتقل مىشود.