٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص

فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٥٠

باب نخست

درچگونگى تقسيم تركه بر ورثه باسهام صحيح .

اگر اصل ياد شده را به خاطر بسپارى، تقسيم ارث براى تو آسان مى‌شود؛ زيرا اگر در ميان وارثان فرض‌برنباشد و سهامشان برابر باشد در اين صورت تعداد وارثان اصل مال


(٥)«مخرج الكسر أقلّ عدد يصح ّمنه ؛ فمخرج المفر د ظاهرء. و هو بعينه مخرجُ المكرَّر. و مخرج المضاف مضروبُ مخارج مفرداته بعضِها في بعضٍ. و أمّا المعطوف فاَعْتبر مخرجي كسرين منه؛ فإن تباينا فاضرب أحدهما في الآخرخر، أو توافق فَوِفقَ أحدهمافي الآخرخر، أو تداخلا فاكتف بالأكثر ثمّ اعْتَبِر الحاصل مع مخرج الكسر الثالث و اعمل ما عرفت و هكذا فالحاصل هو الجواب». توضيح مطلب: مخرج عبار ت است از كوچكترين عددى كه مى‌توان كسر را صحيحاً از آن برداشت؛ مثلاً وقتى مى‌گويند (٥٢) يعنى چيزى را پنج قسمت كرده و دو قسمت آن را بر داشته‌اند . مخرج كسر مفرد عبارت است از عدد «٢» در كسر نصف، و عدد «٣» در كسر ثُلث، و عدد «٤» در كسر رُبع، و عدد«٥» در كسر خُمس، تا آخر . ومخرج كسر مكرّر نيز همان مخرج كسر مفرد است و تنها تفاوتشان در صورت كسر است. مخرج كسر مضاف عبارت است ا زحاصل ضرب مخارج مفردات ؛ يعنى مضاف را كسرِ جدا حساب كرده و مضافء اليــه را هم چنين فــرض مى‌كنيــم. آنــگاه مخرج مضاف را در مضافء اليه، و صورت كسر مضاف را در صورت كسر مضافء اليه ضرب و حاصل اين ضرب، صورت و مخرج كسر مضاف را تشكيل مى‌دهد؛ مثلاً دركسر مضافِ ٣٢، ٦٥ ، ١٨ حاصل مى‌شود. امّا براى به دست آوردن مخرج كسر معطوف قاعده اين است كه دو كسر متعاطف را ملاحظه مى‌كنيم اگر مخرج آن دو متباين بودند دريكديگر ضرب كرده و رقمى كه به دست مى‌آيد مخرج مشترك ميان آن دو مى‌باشد مانند (٣) و (٤) كه مخرج مشترك آنهاعدد «١٢» است . و اگر بين آن دو نسبت توافق بود وفق يكى را در ديگرى ضرب مى‌كنيم مانند ( ٤٢ و ٦١ ) كه مخرج مشترك آنها عدد «١٢» است . و اگر بين آن دو نسبت تداخل بود به عدد بزرگتر اكتفا كرده وهمان را مخرج مشترك قرار مى‌دهيم ؛ مانند «٣١ و ٩١ ». و اگر با اين دو كسر كه به هم عطف شده‌اند كسر سومى معطوف بود مخرج مشترك آن دو را با سومى مى‌سنجيم همانگونه كه آن دو را با هم سنجيديم، و رقمى كه به دست مى‌آيد مخرج مشترك ميان آن سه كسر است .