گلپايگانى نيز در استدلال به اين حديث مى‌گويد: ... در اين روايت، راوى از امام (ع) مى‌پرسد: آيا مى‌توان به سخن منجّمان كه مى‌گويند هلال در آندلس و آفريقا رؤيت شده است، اعتماد كرد؟ امام پاسخ مى‌دهند: با شك، روزه نيست و نفرمود كه رؤيت هلال در شهرهاى دور دست، كفايت نمى‌كند. (٤٦)

در نفى دلالت اين حديث، گفته شده كه ظاهر سؤال، آن است كه در ذهن راوى، اين ارتكاز وجود داشت كه هرگاه نظر منجّمان، درست و عمل به آن، جايز باشد، روزه ساكنان آن شهرها و نيز فطر آنها متفاوت با روزه و فطر ما خواهد بود؛ يعنى هر شهرى، هلال خود را دارد. راوى با اين ذهنيت، از امام (ع) فقط در باره جواز سخن منجّمان و امكان اعتماد به آن پرسيده است. امام (ع) نيز در مقابل ارتكاز ذهنى راوى سكوت كرد و آن را نفى نفرمود و فقط به نفى اعتبار قول منجّمان پرداخت و فرمود: روزه و افطار نيست، مگر با رؤيت. بنابر اين، اگر از سكوت امام (ع) چنين برداشت كنيم كه ارتكاز ذهنى راوى را امضا كرده است، روايت مزبور، دليل بر كافى نبودن رؤيت در شهرهاى دور دست است و يا لااقل دلالت بر هيچ يك از دو طرف مسئله ندارد.

اين استظهار، درست نيست، بلكه ظاهر روايت، آن است كه راوى مى‌پرسد: آيا واقعاً ممكن است حكم اهالى شهرهاى مختلف در حلول ماه، متفاوت باشد يا چنين نيست و اگر ماه در آنجا ثابت شد، در اينجا نيز ثابت مى‌شود؛ هر چند هلال رؤيت نشده باشد؟ راوى، منشأ اين سؤال را سخن منجّمان قرار داده است؛ زيرا در آن زمان، منشأ ديگرى براى آگاهى از ثبوت هلال در شهرهاى دور دست نبوده است. پس در حقيقت، سؤال راوى در باره حكم روزه اهالى شهر خود بوده است كه آيا احتمال صحّت سخن منجّمان در باره رؤيت هلال در آن شهرها، براى اهالى اين شهر كفايت مى‌كند يا خير؟ امام (ع) پاسخ دادند كه سخن منجّمان اعتبار ندارد و با شك، نمى‌توان روزه گرفت.

(٤٦) مجمع المسائل، ج١،ص ٢٤١.