ملاحظه مى‌كنيد كه روايت صريح است درمطابقت با باب جنگ وجهاد. فقهاى ما نيز به مضمون روايت، يعنى مجازات قتل براى اسيران در زمان جنگ فتوا داده‌اند بلكه در كتاب خلاف مسأله ١٧ از مسائل باب فى‌ء ادعاى اجماع بر اين مطلب شده و هيچ مخالفتى در اين خصوص به جز از اسكافى ذكر نشده است. او به طور مطلق حكم را تخيير بين بردگى و دريافت فديه و آزاد كردن دانسته است كه مقتضاى اين كلام عدم جواز قتل است. صاحب جواهر بعد از نقل اين سخن اسكافى، گفته است: «اين نظر از جهت نص و فتوا واضح البطلان است. (٤٠) بنابر اين روايت معتبر بوده و مورد عمل قرار گرفته و مؤيد برداشت ما است.

در مجموع مى‌توان گفت: اينكه امام مفاد آيه را با مسأله جنگ تطبيق كرده، دليل بر اين است كه آيه اختصاص به اخافه و ارعاب مردم و ايجاد ناامنى ندارد اگر چه همان گونه كه گفته شد ظاهر آيه اختصاص به محارب مسلمان دارد.

و اما مسأله دوم: هرچند ظاهر آيه اين است كه آن مختص به كسانى است كه در مقابل حكومت اسلامى قيام مسلحانه كرده‌اند يا لااقل شامل اين گروه هم مى‌شود، ولى در اينجا چندين روايت وجود دارد كه نظريه مشهور(كشيدن سلاح با ايجاد ترس در مردم) را تأييد مى‌كند. از جمله روايتى است كه مرحوم كلينى در كافى و شيخ در تهذيب با سند صحيح از ابان بن عثمان ـ از اصحاب اجماع ـ از ابى صالح از امام صادق(ع) نقل كرده‌اند كه فرمود:

قدم على رسول اللّه صلّى اللّه‌ عليه و آله قوم من بني ضبّة مرضى فقال لهم رسول اللّه صلّى اللّه‌ عليه و آله: أقيموا عندي فإذا برئتم بعثتكم في سرّيه، فقالوا: أخرجنا من المدينة؛ فبعث بهم إلى إبل الصدقة يشربون من أبوالها و يأكلون من ألبانها، فلمّا برئوا و اشتدّوا قتلوا ثلاثة ممّن كانوا في الإبل، فبلغ رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله الخبر؛ فبعث إليهم عليّاً عليه السلام و هم في وادٍقد تحيّروا ليس يقدرون أن يخرجوا منه قريباً من أرض

(٤٠) جواهر، ج٢١،ص ١٢٢.