فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٥ - امام على(ع) اصول قضاوت*

در شرح نهج البلاغه ابن ابى الحديد آمده است:

على در مسجد نزد عمر نشسته بود و گروهى از مردم نيز بودند، چون على برخاست، يكى از حاضران از او به بدى ياد كرد و به او نسبت تكبّر و خودبينى داد. عمر گفت: برازنده كسى چون اوست كه خود را بزرگ بداند، به خدا سوگند اگر شمشير او نبود، عمود اسلام برافراشته نمى‌شد، او همچنان در قضاوت سرآمد امت است و نيز در سابقه و شرافت. (٣)

در مناقب ابن شهر آشوب از ابن عباس نقل شده است:

عمربن خطاب به على گفت: يا اباالحسن وقتى قضيه‌اى از تو پرسيده مى‌شود، زود حكم مى‌كنى. امام دست خود را نشان داد و گفت: اينها چند تاست؟ عمر گفت: پنج تا. امام گفت: خيلى زود گفتى. عمر پاسخ داد: چيزى از من پنهان نبود. امام گفت: من نيز در چيزى كه بر من پنهان نيست، زود حكم مى‌كنم. (٤)

امام على(ع) درباره خود مى‌گويد:

بعثني رسول اللّه‌ (ص) إلى اليمن قاضياً، فقلت يا رسول اللّه‌ (ص): ترسلني و أنا حديث السّن ولا علم لى بالقضاء؟ فقال: إن اللّه‌ جلّ ثناؤه سيهدي قلبك و يثبّت لسانك فإذا جلس بين يديك الخصمان فلا تقضينّ حتى تسمع من الآخر كما سمعت من الاوّل، فإنه أحرى أن يتبيّن لك القضاء. قال الامام علي(ع): فمازلت قاضياً و ما شككت في قضاء بعد؛ (٥)

پيامبر (ص) مرا براى قضاوت به يمن فرستاد، گفتم: يا رسول اللّه‌، آيا