فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٤٩ - موضوع احترام در فقه محمدحسن شفيعى
قول سوم: مرحوم صاحب جواهر نيز فرموده است:
تا وقتى كه رسيدگى نكردن به گياهان سفاهت و اسراف شمرده نشود، به سه دليل حرام نيست، چنان كه اتلاف مالى كه حفظ آن نيازمند هزينه كردن باشد سفاهت شمرده نمىشود:
١ـ اصل.
٢ـ سيره.
٣ـ عموم «
درختان و گياهان حرم احترام دارند و بريدن و كندن آنها جز در موارد استثنا شده جايز نيست. (٤٩)
و بنا بر قول مشهور، در صورت قطع درخت حرم، كفاره ثابت است. (٥٠)
همچنين درختان حرم مدينه احترام دارند اما در حرمت يا كراهت بريدن آنها اختلاف است، اگرچه بنا بر قول به حرمت نيز بريدن درخت موجب كفاره نيست. (٥١)
احترام جماد
برخى اشياء از نظر اسلام محترمند؛ بسان قرآن، كعبه معظّمه، مساجد به ويژه مسجد الحرام، قبور ضريحهاى مقدّس، كتابهاى حديث و دعا و انواع خوراكىهاى محترم به ويژه نان. و برخى اشياء نيز نزد اماميه محترمند؛ مثل تربت معصومين(ع) به ويژه تربت امام حسين (ع) كه احكام ويژهاى دارد. (٥٢)
اهانت و كوچك شمردن محترمات شرعى حرام است. احترام برخى اشياء واجب است بدون اين كه قصد و نيت در آن مدخليّت داشته باشد مانند قرآن، ولى در برخى اشياء جهت احترام وجود ندارد مگر آن كه به قصد تبرّك و استشفاء و تعظيم برداشته شوند مانند كاسهاى كه از گل كربلا درست شده باشد. (٥٣)
برخورد انسان با محترمات شرعى از سه حال بيرون نيست:
(٤٨) جواهر، ج ٣١، ص ٣٩٧ ـ ٣٩٨.
(٤٩) جواهر، ج ١٨، ص ٤١٢.
(٥٠) جواهر، ج ٢٠، ص ٤٢٥.
(٥١) جواهر، ص ٧٧ و ٧٩.
(٥٢) جواهر، ج ٢٢، ص ٣٣٨ و ج ٦، ص ٣٦ و ٩٩ و ٣٦٧.
(٥٣) جواهر، ج ٢، ص ٥١ و ج ٤، ص ٢٢٣ و ج ٢٢، ص ٣٣٨.