اصولى را هر چه دقيق‌تر فهميده و فلسفه پيدايش آن را دريافته و در حلّ معضلات آن موفّق‌تر عمل كنند. تفصيل فوايد پژوهش تاريخى در اصول، در عنوان بعدى مى‌آيد.

فوايد كار تاريخى در علم اصول

در هر علمى مى‌توان در دو بعد «آموزش» و «پژوهش» كار تاريخى انجام داد. علم اصول نيز از اين قانون مستثنا نيست. در اينجا به پاره‌اى از فوايد كار تاريخى در علم اصول در در دو زمينه فوق اشاره مى‌كنيم:

الف) فوايد آموزش اصول در پرتو نگاه تاريخى

امروزه روش آموزش تاريخى هر علم به عنوان يكى از بهترين روشهاى آموزشى شناخته شده است. تاريخى كردن آموزش در زمينه‌هاى مختلف نتايج و آثار سودمندى به شرح زير دارد:

١. تعليم و تعلّم: پاره‌اى از كاستيها در متون و روشهاى آموزشى امروزين حوزه‌ها را مى‌توان در عدم توجّه به پرورش روحيّه نقّادى و نظريّه‌پردازى، ناآشنايى با نقض و ابرامهاى تاريخى مسائل، عدم درك عميق و ريشه‌اى بسيارى از مسائل، نشناختن لغزشگاههاى استدلال، و نبود انگيزه لازم براى تحصيل خلاصه كرد.امّا آموزش علوم حوزوى در پرتو نگاه تاريخى كاستى‌هاى فوق را رفع كرده و ثمرات زير را درپى دارد:

الف ) رهايى از قالب‌هاى هر علم،

ب ) حريّت و آزادى از هيمنه علم و عظمت دانشمندان،

ج ) درك عميق مطالب و ارتباط بين آنها،

د ) شناخت لغزشگاههاى استدلال و پرهيز از آنها،

هـ ) ايجاد انگيزه در طلاب،

و ) ارائه و طرح موضوعات تازه براى انديشه و پژوهش.

٢. تمرين نقد و نظريه‌پردازى: نقد و نظريه‌پردازى از ضرورت‌هاى پويايى و حيات