المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٤١٠ - مورد وجوب ابرازضمير رابط در خبر

شارح گويد:

از تأكيد فعل يعنى « ابرز » بوسيله « نون تأكيد» اينطور استفاده مى‌شود كه ابراز و اظهار ضمير در مورد مذكور واجب است و مقصود از « مطلقا » اينستكه چه از اشتباه ايمن بوده يا ايمن نباشيم واجب است ضمير بارز و آشكار بيايد.

و ضمير در « تلى » به خبر مورد بحث يعنى وصف راجع است اعمّ از آنكه مشتقّ بوده يا بمشتقّ تأويل برده شود.

و مقصود از « ماء موصوله» مبتداء بوده و ضمير در « معناه » به وصف مذكور و در « له » به مبتداء عود مى‌كند و حاصل مراد اينستكه:

در جائى اظهار و ابراز ضمير رابط در خبر واجب و لازم است كه وصف مذكور يعنى خبر پس از مبتدائى واقع شده كه معناى آن وصف براى مبتداء ياد شده حاصل نبوده بلكه براى غير آن ثابت باشد و بعبارت ديگر خبر وصفى باشد كه برغير كسى كه وصف از آن او است جارى شده باشد مانند:

زيد عمرو ضاربه هو (زيد، عمرو زننده است عمرو را زيد).

شاهد در ضمير « هو » است كه بارز و ظاهر آورده شده زيرا وصف يعنى « ضاربه » پهلوى « عمرو » واقع شده كه معنايش براى آن ثابت نبوده بلكه براى « زيد » حاصل است چه آنكه ضارب زيد بوده نه « عمرو ».

و نيز مانند: زيد هند ضاربها هو (زيد، هند زننده است هند را زيد).

شاهد در ضمير « هو » است كه بارز و آشكار آمده زيرا وصف « ضاربها » پهلوى « هند » واقع شده كه معناى آن براى هند ثابت نبوده بلكه براى « زيد » حاصل است زيرا ضارب زيد بوده نه « هند ».

سپس شارح گويد:

كوفيّون در صورتيكه از اشتباه ايمن باشيم اجازه داده‌اند ضمير مزبور بيايد و مصنّف نيز اين رأى را در كافيّه اختيار كرده است.

قوله: سواء امن من اللّبس ام لم يؤمن: يعنى چه وصفى كه برغير من هوله‌