المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٧٦ - تقسيم فعل و بيان علائم اقسام آن

مى‌كند.

قوله: عمّا يقبلها: كلمه « عمّا » جارّ و مجرور، متعلّق است به « سم » و ضمير مفعولى در « يقبلها » به نون مؤكّده راجع است.

متن: «١٤»

تجزيه و تركيب‌

الامر: مبتداء و جمله ان لم يك للنّون الخ خبرش مى‌باشد.

ان: شرطيّه.

لم يك: فعل شرط.

للنّون: جارّ و مجرور، متعلّق به « لم يك» و خبر براى آن مى‌باشد.

محلّ: اسم است براى « لم يك».

فيه: جارّ و مجرور، متعلّق است به « محلّ ».

هو: مبتداء و خبرش « اسم » بوده و اينجمله مبتداء و خبر جواب براى شرط مى‌باشد.

نحو: مبتداء و خبرش « صه » و « حيّهل » مى‌باشد.

ترجمه:

كلمه‌اى كه معناى امر را مى‌فهماند اگر براى نون تأكيد در آن محلّى نباشد پس آن اسم بوده همچون دو كلمه « صه » و « حيّهل ».

شرح عربى:

و الامر، اى مفهم الامر بمعنى طلب ايجاد الشّيئ ان لم يك للنّون المؤكّدة محلّ فيه، فليس بفعل بل هو اسم الفعل نحو صه بمعنى اسكت و حيّهل، مركّب من كلمتين بمعنى اقبل.

و قابل النّون ان لم يفهم الامر فهو فعل مضارع.