المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٦٨ - علائم فعل

بواسطه علائم مذكور فعل آشكار و كشف شده و از دو قسم ديگر يعنى اسم و حرف امتياز پيدا مى‌نمايد.

المباحث النحويه شرح سيوطى ؛ ج‌١ ؛ ص٦٨

س مى‌افزايد:

مصنّف كلمه « ينجلى » را متعلّق « بتا » كه جارّ و مجرور است و در متن آمده قرار داده يعنى و ينجلى الفعل بتاء الخ.

اشكال و جواب‌

امّا اشكال:

اينكه علائم مزبور را مصنّف از مختصّات فعل دانست كلّيّت نداشته بلكه برخى از آنها همچون نون تأكيد در غير فعل نيز ديده شده چنانچه در شعر ذيل چنين است:

يعنى: خبر ده من را اگر آن زن بياورد جوان ظريف و نازك‌بدنى را كه مويهايش را شانه نموده و لباس برد يمانى بتن كرده و داراى ثروت و مالى است غير قابل شمردن و با آن ازدواج نمايد آيا تو البتّه البتّه گوينده اين عبارت « احضروا الشّهود» هستى يا آنكارانكارى دارى.

شاهد در كلمه « قائلنّ » است كه اسم فاعل بوده ولى معذلك با نون تأكيد آمده است.

و امّا جواب:

شارح مى‌گويد:

دخول نون تأكيد براسم فاعل در اين شعر مضرّ نبوده و باختصاص داشتن نون تأكيد به فعل لطمه‌اى وارد نمى‌كند زيرا الحاق نون به اسم فاعل از باب ضرورت شعرى است و اينگونه از موارد موجب هدم قاعده نمى‌گردد.

قوله: فانّها متحرّكة بحركة الاعراب: ضمير در « فانّها » به تاء متحرّكه لا حق به‌